Trong hai ngày 17–18.10.2026, tại chùa Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình, Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm thành lập (1981–2026). Bên cạnh lễ kỷ niệm, chương trình có hội thảo khoa học cấp quốc gia về văn hóa Phật giáo trong kỷ nguyên số, diễn đàn chuyên đề, triển lãm thư pháp, thiền trà, nhạc kịch cải lương và lễ hội hoa đăng.
Nhìn lại hành trình 45 năm phát huy văn hóa Phật giáo
Năm 2026 đánh dấu 45 năm hình thành và phát triển của Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN. Trong chặng đường này, Ban triển khai nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Phật giáo, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và lan tỏa những giá trị nhân văn trong đời sống xã hội.
Theo Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, tinh thần “Tùy duyên mà bất biến, bất biến mà tùy duyên” là một trong những định hướng giúp Phật giáo Việt Nam thích ứng với những biến đổi của thời đại mà vẫn gìn giữ các giá trị cốt lõi được vun đắp qua nhiều thế hệ.
Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Ủy viên Thường trực, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Văn hóa Trung ương GHPGVN phát biểu khai mạc buổi gặp mặt thông tin về chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ảnh: Báo Văn hóa
Trên tinh thần đó, hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển” sẽ diễn ra vào chiều 17.10. Hội thảo do Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN phối hợp với Viện Dân tộc học và Tôn giáo học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ban Dân tộc và Tôn giáo thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Báo Đại đoàn kết đồng chủ trì.
Hội thảo tập trung đánh giá thực tiễn phát triển văn hóa Phật giáo trong bối cảnh chuyển đổi số, nhận diện những vấn đề đặt ra trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời đề xuất định hướng phù hợp với đời sống đương đại.
Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển” sẽ diễn ra chiều 17.10, do Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN phối hợp với Viện Dân tộc học và Tôn giáo học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ban Dân tộc và Tôn giáo thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Báo Đại đoàn kết đồng chủ trì. Ảnh: Báo Văn hóa
Một nội dung đáng chú ý là ứng dụng công nghệ có trách nhiệm, phát huy lợi ích của chuyển đổi số nhưng hạn chế nguy cơ diễn giải sai lệch giáo lý hoặc giản lược các giá trị văn hóa, tâm linh. Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với quá trình đưa di sản và thực hành văn hóa Phật giáo đến gần hơn với công chúng trên môi trường số.
Trong khuôn khổ chương trình, diễn đàn “Vai trò của văn hóa Phật giáo trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên số” sẽ tạo không gian trao đổi về đóng góp của văn hóa Phật giáo đối với đời sống xã hội, khả năng kết nối cộng đồng và tăng cường đồng thuận trong bối cảnh mới.
Đa dạng hoạt động trải nghiệm, thưởng lãm văn hóa
Bên cạnh các hoạt động học thuật, ngày 17.10 sẽ diễn ra nhiều chương trình trải nghiệm văn hóa tại chùa Tam Chúc và khu vực hồ Tam Chúc, gồm tham quan, thiền, thưởng lãm trà đạo, chương trình âm nhạc chào mừng, khai mạc triển lãm thư pháp và thiền trà, cùng tọa đàm về thư pháp tiếng Việt.
Buổi tối cùng ngày, chương trình nhạc kịch cải lương về Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận, Đức Đệ nhất Pháp chủ GHPGVN, sẽ giới thiệu cuộc đời, đạo hạnh và những đóng góp của ngài đối với Giáo hội và Phật giáo Việt Nam. Tiếp nối là lễ hội hoa đăng cầu nguyện với chủ đề “Quốc thái dân an – Thế giới hòa bình”.
Ngày 18.10, chương trình thiền trà, thưởng lãm trà theo nghi thức Phật giáo và hoạt động cung đón chư tôn đức, đại biểu sẽ diễn ra trước lễ kỷ niệm chính thức, dự kiến từ 8h30 đến 11h tại chùa Tam Chúc.
Các hoạt động góp phần giới thiệu văn hóa Phật giáo qua các hình thức thực hành, thưởng lãm và trải nghiệm. Ảnh: Báo Văn hóa
Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN là dịp nhìn lại quá trình hoạt động, tổng kết nhiệm kỳ IX và xác định định hướng công tác trong giai đoạn tiếp theo. Thông qua chuỗi hoạt động học thuật, nghệ thuật và tâm linh, chương trình hướng tới tiếp tục phát huy giá trị văn hóa Phật giáo trong đời sống xã hội, đồng thời đặt ra những định hướng thích ứng trước yêu cầu của chuyển đổi số và quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
