Hội An lần đầu tổ chức Lễ hội Đèn lồng Quốc tế: Sắc màu di sản hội tụ

Từ ngày 3–6.12, Hội An lần đầu tổ chức Lễ hội Đèn lồng Quốc tế 2026 với chủ đề “Hội An – Sắc màu di sản”. Sự kiện quy tụ nghệ nhân, nhà thiết kế và đại diện 12 quốc gia, mang đến khoảng 30 tác phẩm đèn lồng nghệ thuật, trong đó có những công trình cao tới 10m. Không gian trưng bày tiếp tục được duy trì đến hết Tết Nguyên tiêu Đinh Mùi 2027.

Những công trình đèn lồng khổng lồ giữa phố cổ

Lễ hội diễn ra tại nhiều địa điểm trong khu phố cổ như Quảng trường sông Hoài, Vườn tượng An Hội, dọc sông Hoài, Chùa Cầu và đường Nguyễn Thị Minh Khai. Khoảng 15 cụm đèn lồng nghệ thuật quy mô lớn được bố trí tại các không gian công cộng, tạo điểm nhấn cho diện mạo phố Hội khi đêm xuống.

Nổi bật là những tác phẩm có kích thước lên đến 10m, được sáng tạo từ nhiều hình thức và chất liệu khác nhau. Trong đó, cụm đèn “Thuyền Trăng” có đèn chính cao 6m, đường kính 4m, kết hợp đất nung Thanh Hà với tre, tầm vông và dây thừng. Tác phẩm gợi hình ảnh sông nước, làng nghề và đời sống văn hóa của cư dân Hội An.

Các cụm đèn mang chủ đề lịch sử, văn hóa như “Hành trình di sản”, “Bến tái sinh”, “Rồng thời Lý”, “Em bé Hội An” và “Liên hoa đăng” cũng góp mặt. Thông qua ngôn ngữ ánh sáng và nghệ thuật tạo hình, những hình ảnh quen thuộc của văn hóa Việt Nam được thể hiện bằng cách tiếp cận mới.

Lễ hội diễn ra đúng dịp kỷ niệm 27 năm Đô thị cổ Hội An được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới (4.12.1999–4.12.2026). Theo định hướng, sự kiện sẽ được tổ chức định kỳ hai năm một lần; riêng các tác phẩm đèn lồng nghệ thuật tiếp tục trưng bày đến hết Tết Nguyên tiêu Đinh Mùi 2027, góp thêm sản phẩm tham quan cho du khách trong mùa cuối năm và dịp Tết.

Sáng tạo từ vật liệu bản địa, kết nối nghệ thuật quốc tế

Một điểm mới của lễ hội là việc mở rộng chất liệu chế tác. Bên cạnh khung tre, vải lụa quen thuộc, các nghệ nhân còn sử dụng vỏ xoài, vỏ quế, chiếu cói Kim Bồng, giấy rêu, vải vụn tái chế và vải nhuộm thủ công bằng màu tự nhiên.

Đáng chú ý, ý tưởng làm đèn lồng tỏa hương quế mang đến trải nghiệm khác biệt. Khi mùi hương từ vật liệu hòa cùng ánh sáng, tác phẩm không chỉ thu hút thị giác mà còn gợi nhắc đến sản vật và không gian văn hóa địa phương. Hướng sáng tạo này góp phần đưa nghề làm đèn lồng đến gần hơn với nghệ thuật sắp đặt và trải nghiệm đa giác quan.

Triển lãm và workshop “Đèn lồng và Nghệ thuật tái sinh” là nơi kỹ thuật thủ công truyền thống gặp gỡ vật liệu tái chế và tư duy sáng tạo mới. Qua đó, nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương được khai thác, đồng thời mở ra thêm hướng phát triển cho sản phẩm thủ công.

Không gian giao lưu quốc tế quy tụ đại diện 12 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng hơn 20 doanh nghiệp, cơ sở chế tác đèn lồng trong nước. Đoàn Jinju (Hàn Quốc) mang tới 500 chiếc đèn lồng trưng bày tại Vườn tượng An Hội. Phía Nhật Bản có Công ty Takara, Đại học Shimane và kỹ thuật tạo hình Neputa vùng Aomori, với sự tham gia của nhà điêu khắc Đàm Đăng Lại. Các sắc màu văn hóa từ Trung Quốc, Thái Lan (Chiang Mai), Lào (Luang Prabang), Singapore… cũng góp mặt, tạo nên không gian giao lưu đa dạng.

Lễ hội còn tôn vinh nghệ nhân Huỳnh Văn Ba, 93 tuổi, người có công sáng tạo chiếc đèn lồng gấp gọn. Cải tiến này giúp sản phẩm thuận tiện hơn khi vận chuyển, góp phần đưa đèn lồng Hội An đến thị trường quốc tế.

Thêm trải nghiệm văn hóa cho du khách

Bên cạnh thưởng lãm các tác phẩm, du khách có thể tham gia nhiều hoạt động văn hóa, thủ công và ẩm thực. Tối 4.12, chương trình “Minh đăng dạ hành” tổ chức diễu hành rước đèn, trình diễn trang phục truyền thống và tái hiện không khí Đêm phố cổ Hội An đầu thế kỷ XX.

Du khách trải nghiệm làm đèn lồng Hội An. Ảnh: Báo Văn hóa

Tại Quảng trường sông Hoài, không gian trải nghiệm chế tác đèn lồng mở cửa từ 16h–21h. Ban tổ chức dành tặng 1.000 voucher dán đèn lồng miễn phí và giảm 30% khi mua sản phẩm, tạo cơ hội để du khách tìm hiểu trực tiếp kỹ thuật làm nghề.

Chương trình còn có hát bội, bài chòi, hòa tấu nhạc dân tộc, không gian ẩm thực “Chạm vị phố Hội”, giới thiệu sản phẩm OCOP và nghệ thuật dưới nước “Đêm Hoài giang”. Các cuộc thi ảnh nghệ thuật “Ấn tượng đèn lồng Hội An”, thiết kế họa tiết đèn lồng và thời trang “Dệt ánh sáng” cũng mở rộng cơ hội tham gia cho cộng đồng sáng tạo.

Với định hướng tổ chức định kỳ hai năm một lần và kéo dài thời gian trưng bày đến Tết Nguyên tiêu, lễ hội được kỳ vọng tạo thêm sức hút cho Hội An về đêm, kéo dài hành trình trải nghiệm của du khách và góp phần quảng bá nghề đèn lồng truyền thống trong bối cảnh giao lưu văn hóa quốc tế.