Nhân dịp kỷ niệm 10 năm UNESCO ghi danh “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2016–2026), Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển văn hóa Đông Nam Á dự kiến tổ chức chương trình giao lưu văn hóa “Nghi lễ chầu văn” vào ngày 16 tháng mười năm Bính Ngọ (tức ngày 24/11/2026 dương lịch) tại Di tích lịch sử văn hóa Đền Trần, phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng.
Chương trình được tổ chức nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh đặc sắc của tín ngưỡng thờ Mẫu, đồng thời tạo không gian giao lưu, kết nối giữa các nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang và cộng đồng thực hành di sản trên cả nước.
Thư mời tham dự chương trình Nghi lễ chầu văn
Tín ngưỡng thờ Mẫu là một bộ phận quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, sự tôn vinh hình tượng người Mẹ và khát vọng về cuộc sống bình an, hạnh phúc. Đặc biệt, nghi lễ hầu đồng với sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, hát chầu văn, trang phục, múa và nghệ thuật diễn xướng dân gian đã tạo nên không gian văn hóa độc đáo, mang đậm bản sắc dân tộc.
Sau một thập kỷ được UNESCO ghi danh, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ dừng lại ở duy trì các nghi lễ truyền thống mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích thực hành tín ngưỡng văn minh, đúng với những giá trị văn hóa tốt đẹp và phù hợp quy định của pháp luật.
Với chủ đề “Nghi lễ chầu văn – thực hành tín ngưỡng thờ mẫu của người Việt”, chương trình dự kiến quy tụ các câu lạc bộ chầu văn, nghệ nhân diễn xướng, thanh đồng và những người hoạt động trong lĩnh vực thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ. Điểm nhấn là các hoạt động giao lưu thực hành nghi lễ hầu đồng, trình diễn hát văn, chầu văn với sự kết hợp của âm nhạc truyền thống, trang phục và nghệ thuật diễn xướng đặc trưng.
Theo kế hoạch, chương trình bắt đầu từ 7 giờ ngày 24/11 với lễ khai mạc và các hoạt động thực hành nghi lễ, tiếp tục diễn ra trong buổi chiều và dự kiến kết thúc vào 20 giờ cùng ngày. Các nội dung được xây dựng theo hướng chú trọng chất lượng nghệ thuật, bảo đảm tính trang trọng, phù hợp với không gian văn hóa tín ngưỡng tại di tích.
Địa điểm tổ chức là Đền Trần, phường Đồ Sơn, nơi gắn với những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng dân gian, đặc biệt là sự tôn kính đối với Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Việc lựa chọn không gian di tích góp phần kết nối hoạt động thực hành di sản với quảng bá du lịch văn hóa tâm linh, giới thiệu những nét đẹp truyền thống của Hải Phòng tới đông đảo nhân dân và du khách.
Di tích lịch sử văn hóa Đền Trần – phường Đồ Sơn, TP. Hải Phòng
Chương trình do Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển văn hóa Đông Nam Á tổ chức, dự kiến phối hợp với Ban Quản lý Di tích Đền Trần thực hiện. TS. Phạm Văn Thăng, Viện trưởng Viện, đảm nhiệm vai trò Trưởng ban Tổ chức.
Thông qua chương trình, Ban Tổ chức mong muốn tạo điều kiện để cộng đồng thực hành di sản giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống và nâng cao trách nhiệm trong bảo vệ di sản.
Không chỉ là hoạt động giao lưu văn hóa, “Lưu truyền tinh hoa văn hóa Việt” còn mang thông điệp về sự tiếp nối giữa các thế hệ, khẳng định sức sống bền bỉ của tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống đương đại, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam đến cộng đồng và bạn bè quốc tế.
