Với sự tham gia hưởng ứng của 53 cộng đồng dân tộc thiểu số và 13 tôn giáo, TP.HCM triển khai chương trình phát triển văn hóa trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2026-2030. Trọng tâm là bảo tồn bản sắc, lan tỏa các giá trị nhân văn, đồng thời gắn di sản với chuyển đổi số và phát triển du lịch bền vững.
Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026 – 2030. (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Phát huy nguồn lực văn hóa từ cộng đồng
Lãnh đạo các cơ quan Trung ương, TP.HCM, các sở, ban, ngành, các địa phương; các vị chức sắc, chức việc, nhà tu hành, người có uy tín và các nghệ nhân Thành phố tham dự Lễ phát động. (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Chiều 12.11, tại Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM, Sở Dân tộc và Tôn giáo Thành phố tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Chương trình hành động phát triển văn hóa Việt Nam trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2026-2030. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo Thành phố, đại diện các cơ quan, tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc, nhà tu hành, người có uy tín và nghệ nhân.
Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM Lâm Đình Thắng phát biểu tại Lễ phát động. (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM, Thành phố hiện có đồng bào 53 dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó đông nhất là người Hoa, Khmer, Chăm và Chơ Ro. Bên cạnh đó, 13 tôn giáo đang hoạt động với hơn 2,8 triệu tín đồ, hơn 3.000 cơ sở thờ tự, 9.300 chức sắc, 4.700 chức việc và 1.692 cơ sở tín ngưỡng.
Đây là nguồn lực văn hóa quan trọng, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, lan tỏa các giá trị đạo đức, nhân văn và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Từ thực tiễn đó, Thành phố xác định việc phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng là yếu tố quan trọng trong bảo tồn và phát triển văn hóa.
Gìn giữ bản sắc, kết nối di sản với du lịch
Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình hành động số 18 của Thành ủy, ngành dân tộc và tôn giáo Thành phố xác định thông điệp xuyên suốt: “Gìn giữ bản sắc – Lan tỏa thiện lành – Kết nối phát triển”.
Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa Việt Nam tại TP.HCM Lê Quốc Phong cùng các đại biểu tham quan không gian trưng bày các sản phẩm văn hóa dân tộc tại Lễ phát động. (Ảnh: ĐH)
Trong đó, công tác bảo tồn đặt cộng đồng vào vị trí chủ thể. Người có uy tín, nghệ nhân được khuyến khích tiếp tục truyền dạy tiếng nói, chữ viết, lễ hội và nghề truyền thống cho thế hệ trẻ. Các di sản từng bước được số hóa, cập nhật vào Bản đồ số di sản Thành phố để lưu giữ và giới thiệu rộng rãi.
Đối với lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, Thành phố hướng tới xây dựng mỗi ngôi chùa, nhà thờ, thánh thất, thánh đường, đình, miếu trở thành địa chỉ văn hóa của khu dân cư; đồng thời nhân rộng mô hình “Cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo xanh – văn minh – an toàn”.
Một định hướng đáng chú ý là kết nối bảo tồn di sản với phát triển du lịch. Những công trình tín ngưỡng, tôn giáo có giá trị lịch sử, kiến trúc sẽ được kiểm kê, lập hồ sơ đề xuất xếp hạng di tích; các lễ hội lớn được nghiên cứu phát huy thành sự kiện văn hóa – du lịch định kỳ. Việc khai thác giá trị di sản phải bảo đảm sự tôn nghiêm nơi thờ tự, sự đồng thuận của tổ chức tôn giáo và cộng đồng, không làm sai lệch giá trị vốn có.
Cụ thể hóa cam kết bằng những mô hình thiết thực
Tại lễ phát động, đại diện cả 13 tôn giáo cùng các cơ sở tín ngưỡng và cộng đồng dân tộc thiểu số đã đăng ký hưởng ứng bằng những phần việc cụ thể, có chỉ tiêu và lộ trình thực hiện. Một số mục tiêu đáng chú ý gồm xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại 60-80% tự viện Phật giáo vào năm 2030, duy trì 1.000 suất ăn miễn phí mỗi thứ Năm và hỗ trợ giới thiệu việc làm cho 100 người sau cai nghiện.
Tiết mục biểu diễn văn nghệ của đồng bào dân tộc Chơ Ro tại Lễ phát động. Đây cũng là một trong 4 dân tộc thiểu số đông nhất tại TP.HCM hiện nay. (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Các hoạt động bảo tồn văn hóa người Hoa như Lễ hội Nguyên Tiêu, ca kịch Quảng Đông, Triều Châu, Quỳnh kịch Hải Nam cũng được quan tâm. Bên cạnh đó, các tổ chức tôn giáo tiếp tục vận động xây dựng gia đình văn hóa, nếp sống văn minh, tham gia hoạt động an sinh xã hội và phòng, chống ma túy.
Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tiếp nhận bảng tượng trưng đóng góp 400 triệu đồng của chức sắc tôn giáo TPHCM cho Quỹ Vì Biển đảo quê hương, Vì tuyến đầu Tổ quốc. (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Trong khuôn khổ sự kiện, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch TP.HCM ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030, tập trung kiểm kê di tích, số hóa dữ liệu và xây dựng các tuyến du lịch văn hóa – tâm linh.
Thông qua chương trình, TP.HCM kỳ vọng phát huy vai trò của các cộng đồng dân tộc, tổ chức tôn giáo trong gìn giữ bản sắc, lan tỏa lối sống nhân ái, nghĩa tình, góp phần xây dựng Thành phố văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.
