Tối 9.10, tại Quảng trường 7.5, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, Bộ VHTTDL phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV năm 2026. Với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Mông – Hội tụ và tỏa sáng”, sự kiện hướng tới tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường giao lưu giữa các cộng đồng và phát huy vai trò chủ thể của đồng bào trong bảo tồn di sản.
Ngày hội có sự tham dự của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cùng đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, nghệ nhân, nghệ sĩ và đồng bào dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh. Đây là dịp để các địa phương giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc, đồng thời trao đổi kinh nghiệm trong gìn giữ và phát huy di sản gắn với đời sống cộng đồng.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: Báo Văn hóa
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững, đồng thời khẳng định việc phát huy bản sắc các dân tộc góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và làm phong phú nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Với cộng đồng Mông, những giá trị ấy được thể hiện qua tiếng khèn, dân ca, dân vũ, trang phục truyền thống, kỹ thuật dệt lanh, thêu, vẽ hoa văn bằng sáp ong, nghề chạm bạc, rèn cùng các lễ hội, trò chơi dân gian và tri thức cộng đồng.
Thông qua các hoạt động trình diễn, thực hành văn hóa, thể thao, giới thiệu nghề thủ công và ẩm thực truyền thống, Ngày hội tạo không gian để nghệ nhân và người dân gặp gỡ, giao lưu, trao truyền kinh nghiệm. Sự tiếp nối giữa các thế hệ được xác định là yếu tố quan trọng để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống, đặc biệt khi thanh niên tham gia thực hành và gìn giữ tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân nhạc, dân vũ và nghề truyền thống.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy – Trưởng Ban Chỉ đạo Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 phát biểu khai mạc. Ảnh: Báo Văn hóa
Tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đời sống văn hóa cơ sở phong phú, quan tâm bồi dưỡng và đãi ngộ nghệ nhân, những người trực tiếp gìn giữ và trao truyền văn hóa dân gian. Theo đó, bảo tồn di sản cần gắn với phát triển du lịch, tạo sinh kế, nâng cao đời sống nhân dân và củng cố sự đoàn kết giữa các dân tộc.
Để công tác bảo tồn đạt hiệu quả lâu dài, các địa phương được khuyến nghị sử dụng nguồn lực có trọng tâm, lấy cộng đồng làm trung tâm, đồng thời đẩy mạnh số hóa và ứng dụng công nghệ trong tư liệu hóa, giới thiệu di sản. Việc phát triển du lịch cộng đồng và sản phẩm thủ công cần tôn trọng phong tục, không gian thực hành văn hóa, cảnh quan và môi trường. Cùng với đó, cần phát huy những tập quán tốt đẹp, từng bước loại bỏ các tập quán không còn phù hợp, ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi của người dân.
Chương trình nghệ thuật tại Lễ khai mạc. Ảnh: Báo Văn hóa
Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng cho biết tỉnh đang định hướng xây dựng hình ảnh “Điểm đến lịch sử, bản sắc văn hóa và thiên nhiên kỳ vĩ”, gắn bảo tồn văn hóa các dân tộc với phát triển du lịch và sinh kế bền vững. Theo định hướng này, người dân không chỉ là chủ thể gìn giữ mà còn cần được hưởng lợi từ những giá trị văn hóa của cộng đồng mình.
Với sự tham gia của đồng bào Mông từ 11 tỉnh, Ngày hội là dịp lan tỏa giá trị di sản, tăng cường hiểu biết giữa các dân tộc và khuyến khích cộng đồng tiếp tục gìn giữ bản sắc trong đời sống đương đại.
