Lễ hội Katê 2026: Tiếp nối giá trị truyền thống văn hóa Chăm trong không gian đương đại

Lễ hội Katê của người Chăm tỉnh Lâm Đồng năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9-12.10 tại Di tích tháp Pô Sah Inư và Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm, với nhiều nghi lễ truyền thống cùng các hoạt động văn hóa dân gian, nghệ thuật và trải nghiệm nghề thủ công, góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng Chăm.

Nhiều nghi lễ truyền thống tại tháp Pô Sah Inư

Theo đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, Lễ hội Katê năm 2026 mang chủ đề “Lễ hội Katê – Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm”. Các hoạt động được tổ chức từ ngày 9-12.10 tại Di tích tháp Pô Sah Inư, phường Phú Thủy và Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm, xã Bắc Bình. Đây là không gian để các nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa của cộng đồng Chăm được giới thiệu đến Nhân dân và du khách.

Lễ hội Katê của người Chăm tỉnh Lâm Đồng năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9-12.10 tới. Ảnh: Báo Văn hóa

Tại Di tích tháp Pô Sah Inư, các hoạt động chính diễn ra trong hai ngày 9-10.10, gồm phần lễ và nhiều hoạt động văn hóa dân gian. Phần lễ có nghi lễ Cầu an, nghi thức múa mừng, thỉnh mời thần linh; lễ khai mạc và nghi lễ nghinh rước y trang nữ thần Pô Sah Inư lên tháp A. Những nghi thức này tạo nên không gian linh thiêng, gắn với đời sống tín ngưỡng và truyền thống văn hóa của cộng đồng Chăm.

Điểm nhấn của phần lễ là Đại lễ cúng tạ ơn nữ thần Pô Sah Inư. Nghi lễ được thực hiện theo các nghi thức truyền thống gồm mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga – Yoni, mặc trang phục bệ thờ và thực hiện lễ cúng tạ ơn nữ thần, các vị thần linh, ông bà, tổ tiên. Qua hệ thống nghi lễ, những giá trị văn hóa và tín ngưỡng được tiếp nối trong không gian di tích, đồng thời tạo điều kiện để công chúng tìm hiểu sâu hơn về đời sống tinh thần của người Chăm.

Đa dạng hoạt động văn hóa dân gian Chăm

Bên cạnh các nghi lễ, lễ hội còn có nhiều hoạt động văn hóa dân gian nhằm giới thiệu những nét đặc sắc trong đời sống văn hóa của cộng đồng Chăm. Trong đó có hội thi thổi kèn Saranai, thi trang trí lễ vật trên Thônla và Cổ bồng dâng tế nữ thần Pô Sah Inư. Chương trình nghệ thuật dân gian cũng được tổ chức với các tiết mục dân ca, dân vũ, dân nhạc, trình diễn trang phục truyền thống và các trò chơi dân gian.

Nhiều hoạt động phong phú sẽ diễn ra trong ng ngày diễn ra lễ hội. Ảnh: Báo Văn hóa

Từ ngày 11-12.10, không gian lễ hội tiếp tục được mở rộng đến Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm. Tại đây diễn ra nghi lễ cúng mừng Katê theo tập tục truyền thống của người Chăm tại gian thờ thần Shiva, cùng hội thi viết chữ Chăm truyền thống, các trò chơi dân gian, trình diễn nghề thủ công, giới thiệu bánh gừng truyền thống và chương trình văn nghệ dân gian Chăm. Các hoạt động góp phần giới thiệu một cách trực quan những giá trị văn hóa được cộng đồng gìn giữ và thực hành.

Trong thời gian diễn ra lễ hội, nhiều hoạt động hưởng ứng cũng được tổ chức tại các không gian liên quan. Đáng chú ý là trưng bày, triển lãm “Bảo vật quốc gia và dấu ấn khảo cổ văn hóa Chăm Lâm Đồng” tại Di tích tháp Pô Sah Inư và triển lãm chuyên đề “Di sản văn hóa Chăm”. Các hoạt động trình diễn nghề thủ công truyền thống như dệt thổ cẩm, làm gốm, cùng giới thiệu ẩm thực và đặc sản của người Chăm cũng góp phần làm phong phú thêm không gian lễ hội.

Mở rộng không gian giới thiệu di sản Chăm

Tại Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm, triển lãm chuyên đề “Sắc màu văn hóa Chăm” được tổ chức từ ngày 11-25.10. Bên cạnh hoạt động trưng bày, chương trình còn tổ chức tham quan nhà trưng bày, đền thờ Pô Nit và làng gốm Chăm Bình Đức. Qua đó, những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc của cộng đồng Chăm được giới thiệu sâu hơn đến Nhân dân và du khách.

Việc kết hợp nghi lễ truyền thống với các hoạt động trưng bày, triển lãm, trình diễn nghệ thuật và nghề thủ công tạo nên một không gian giới thiệu tương đối toàn diện về văn hóa Chăm trong khuôn khổ Lễ hội Katê năm 2026. Các hoạt động không chỉ tập trung vào phần lễ mà còn mở rộng khả năng tiếp cận di sản thông qua nhiều hình thức phù hợp với công chúng. Đây cũng là dịp để những giá trị văn hóa Chăm được nhận diện từ nhiều phương diện, từ tín ngưỡng, nghệ thuật, ngôn ngữ đến nghề thủ công và ẩm thực.

Di tích tháp Pô Sah Inư sẽ là địa điểm diễn ra các hoạt động chính của lễ hội. Ảnh: Báo Văn hóa

Thông qua Lễ hội Katê năm 2026, tỉnh Lâm Đồng hướng tới bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội Katê của người Chăm”. Đồng thời, lễ hội góp phần giới thiệu, quảng bá những giá trị, ý nghĩa và nét đẹp văn hóa Chăm, từng bước nâng tầm Lễ hội Katê trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc. Qua đó, hoạt động được kỳ vọng góp phần thu hút du khách và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.