Những ngày đầu tháng 10, các làng Chăm phía Nam tỉnh Khánh Hòa rộn ràng chuẩn bị đón Lễ hội Katê 2026 – một trong những lễ hội quan trọng nhất trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn. Trong sắc nắng thu, tiếng trống Ginăng, tiếng kèn Saranai cùng những điệu múa truyền thống báo hiệu ngày hội lớn đang đến gần.
Tiếng kèn Saranai hòa cùng các điệu múa Chăm (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Tại xã Phước Hữu, các tuyến đường, khu dân cư và không gian sinh hoạt cộng đồng được chỉnh trang, trang hoàng sạch đẹp. Các vị chức sắc, Ban phong tục và người dân cũng khẩn trương chuẩn bị y trang, kiệu rước và lễ vật, sẵn sàng cho các nghi lễ được tổ chức theo phong tục truyền thống.
Theo kế hoạch, các nghi lễ chính diễn ra từ ngày 9 đến 11/10. Lễ rước y trang từ xã Phước Hà về Đền Trong, sau đó đến Đền Ngoài Pô Inư Nưgar và Tháp Pô Rômê là những nghi lễ quan trọng. Tại các làng Mỹ Nghiệp, Chung Mỹ, Bàu Trúc, lễ mở đền và cúng Thần làng cũng được tổ chức trang nghiêm, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình an, no ấm.
Đồng bào Chăm vui hội Katê (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Không chỉ có phần lễ, Katê còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng sôi nổi. Các hoạt động thể thao, giao lưu văn nghệ, múa hát tập thể được tổ chức tại nhiều làng Chăm, tạo không khí đoàn kết, vui tươi trước ngày chính lễ.
Đặc biệt, Katê năm nay diễn ra cùng Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I từ ngày 10 đến 12/10, mở rộng không gian trải nghiệm di sản với các hoạt động trưng bày gốm thủ công, thổ cẩm, ẩm thực Chăm và sản phẩm OCOP. Du khách có thể trực tiếp xem nghệ nhân làm gốm, dệt thổ cẩm và tìm hiểu quá trình trao truyền nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.
Được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2017, Lễ hội Katê không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn là dịp cộng đồng Chăm gìn giữ, thực hành và trao truyền những giá trị văn hóa đặc sắc.
Tiếng Saranai, tiếng trống Ginăng cùng những điệu múa truyền thống đang làm sống dậy không gian Katê, để di sản tiếp tục hiện diện sinh động trong đời sống đương đại.
