Chiều 15.7, tại Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa, Sở VHTTDL tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc chuỗi triển lãm “Từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long đến Văn Miếu Diên Khánh” và “Di sản Việt – Sắc màu văn hóa Khánh Hòa”.
Hoạt động nằm trong khuôn khổ hưởng ứng Festival Biển Khánh Hòa 2026 với chủ đề “Sắc màu Đại dương – Vươn tầm hội tụ”, góp phần giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa và di sản đặc sắc của địa phương đến người dân, du khách trong và ngoài nước.
Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm (Nguồn: Báo Văn hóa)
Từ Thăng Long đến Diên Khánh: Mạch nguồn đạo học lan tỏa
Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là triển lãm chuyên đề “Từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long đến Văn Miếu Diên Khánh”, giới thiệu hành trình gần 950 năm của Văn Miếu – Quốc Tử Giám – trung tâm giáo dục đầu tiên của Việt Nam – và sự lan tỏa của truyền thống hiếu học đến Văn Miếu Diên Khánh.
Thông qua gần 100 hình ảnh, tư liệu và hiện vật được chọn lọc, triển lãm tái hiện quá trình hình thành, phát triển của Văn Miếu – Quốc Tử Giám và Văn Miếu Diên Khánh. Qua đó, công chúng có cơ hội nhìn nhận rõ hơn những giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục của hệ thống Văn Miếu Việt Nam trong dòng chảy lịch sử dân tộc.
Phát biểu tại lễ khai mạc, TS. Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của triển lãm khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Văn Miếu – Quốc Tử Giám (1076-2026).
Theo TS. Đường Ngọc Hà, qua các hình ảnh và tư liệu được giới thiệu, triển lãm kể câu chuyện về hành trình lan tỏa của đạo học từ Thăng Long đến Diên Khánh, đồng thời phản ánh những nỗ lực của các địa phương trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Được xây dựng từ năm 1803 dưới triều Nguyễn, Văn Miếu Diên Khánh là một trong số ít Văn Miếu cấp tỉnh còn được bảo tồn. Di tích không chỉ mang giá trị lịch sử, kiến trúc mà còn từng là trung tâm sinh hoạt văn hóa và khuyến học của địa phương.
Sự hiện diện của Văn Miếu Diên Khánh trong câu chuyện chung về đạo học Việt Nam cho thấy truyền thống hiếu học không chỉ được vun đắp ở các trung tâm chính trị, văn hóa lớn mà còn lan tỏa, bén rễ trong đời sống cộng đồng tại nhiều vùng đất.
Đưa di sản đến gần hơn với công chúng
Song hành với triển lãm về hành trình đạo học là chuỗi hoạt động “Di sản Việt – Sắc màu văn hóa Khánh Hòa”, giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương thông qua nhiều không gian trưng bày và hoạt động trải nghiệm.
Tại đây, công chúng có thể tìm hiểu các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thưởng lãm triển lãm ảnh nghệ thuật “Sắc màu văn hóa – Du lịch biển Khánh Hòa năm 2026”, đồng thời theo dõi các hoạt động trình diễn nghề truyền thống như gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp và chế biến Trầm hương Khánh Hòa.
Các hoạt động tương tác cũng được tổ chức nhằm đưa công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, đến gần hơn với những tri thức và kỹ năng truyền thống. Khách tham quan có thể học thư pháp, viết chữ Hán cổ, tìm hiểu sách học của nho sinh và trải nghiệm đóng sách bằng giấy dó theo phương pháp truyền thống.
Các đại biểu và du khách tham quan, nghe giới thiệu về triển lãm (Nguồn: Báo Văn hóa)
Từ những hoạt động này, di sản không chỉ được giới thiệu qua hình ảnh hay hiện vật trưng bày mà còn được tiếp cận thông qua trải nghiệm trực tiếp. Đây cũng là hướng đi góp phần làm mới cách thức đưa di sản đến với công chúng trong đời sống đương đại.
Kết nối các không gian di sản
Theo Ban tổ chức, triển lãm lần này mở ra cơ hội kết nối giữa các di tích Nho học trên cả nước, đồng thời tăng cường sự giao lưu giữa các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng.
Việc đặt Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong mối liên hệ với Văn Miếu Diên Khánh không chỉ giúp làm rõ sự lan tỏa của truyền thống hiếu học mà còn gợi mở cách nhìn về mạng lưới các không gian di sản gắn với lịch sử giáo dục, văn hóa Việt Nam.
Trong đó, câu chuyện từ Thăng Long đến Diên Khánh cho thấy di sản không phải những giá trị đứng yên trong quá khứ. Qua quá trình gìn giữ, thực hành và kết nối, những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền, tạo nên mối liên hệ giữa lịch sử và đời sống hiện tại.
Triển lãm diễn ra đến ngày 15.8, góp phần làm phong phú các hoạt động văn hóa trong khuôn khổ Festival Biển Khánh Hòa 2026. Đồng thời, đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Khánh Hòa và những giá trị di sản văn hóa đặc sắc đến người dân, du khách trong và ngoài nước.
