Rối nước thu nhỏ giữa không gian phố thị

Dịp Trung thu năm nay, sân khấu rối nước thu nhỏ của nghệ sĩ Phan Thanh Liêm đã mang không khí làng quê Việt đến gần hơn với trẻ em và các gia đình giữa không gian hiện đại của Vincom Plaza Skylake, đường Phạm Hùng, Hà Nội.

Từ ngày 23 đến 25.9, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm thực hiện 6 suất diễn, giới thiệu những tích trò quen thuộc như Chú Tễu, Múa rồng, Múa lân, Múa phượng, Đánh cá, Chọi trâu, Cày cấy… Những hình tượng vốn gắn với sân đình, ao làng nay xuất hiện trên một mặt nước nhỏ giữa trung tâm thương mại, tạo nên trải nghiệm văn hóa vừa gần gũi, vừa mới mẻ.

Điểm đáng chú ý của chương trình là khán giả nhỏ tuổi không chỉ xem biểu diễn mà còn được trực tiếp tìm hiểu cách điều khiển con rối. Dưới sự hướng dẫn của nghệ sĩ, nhiều em được cầm sào, thử đưa con rối chuyển động trên mặt nước. Hoạt động tương tác giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghệ sĩ và công chúng, đồng thời tạo cơ hội để trẻ em tiếp cận nghệ thuật truyền thống một cách sinh động.

Phan Thanh Liêm là hậu duệ đời thứ 7 trong một gia đình có truyền thống múa rối nước, nối nghiệp nghệ nhân Phan Văn Ngải. Từ năm 2000, nhận thấy sân khấu rối nước truyền thống còn hạn chế về kích thước, vận chuyển và nhân lực, anh bắt đầu nghiên cứu mô hình sân khấu rối nước thu nhỏ nhằm tăng tính cơ động và khả năng biểu diễn ở nhiều không gian khác nhau.

Hơn 20 năm qua, mô hình này đã theo nghệ sĩ đến nhiều quốc gia như Mỹ, Pháp, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ba Lan, Italia, Canada… Rối nước từ đó không chỉ hiện diện ở thủy đình truyền thống mà còn bước vào trường học, sự kiện văn hóa, gia đình và các không gian sinh hoạt cộng đồng.

Theo nghệ sĩ Phan Thanh Liêm, bảo tồn di sản không nên chỉ dừng ở việc gìn giữ nguyên trạng mà cần tạo điều kiện để di sản hòa nhập với đời sống hiện đại. Quan niệm này cũng được thể hiện rõ trong chương trình Trung thu tại Vincom Plaza Skylake, nơi các hoạt động làm đèn lồng, làm bánh Trung thu, vẽ mặt nạ được tổ chức song song với biểu diễn rối nước.

Sự xuất hiện của một sân khấu rối nước thu nhỏ giữa không gian đô thị cho thấy khả năng thích ứng của nghệ thuật dân gian trong đời sống đương đại. Từ những câu chuyện về chú Tễu, con rồng, con lân hay cảnh lao động đồng quê, di sản tiếp tục được kể lại bằng một hình thức gần gũi hơn với thế hệ trẻ hôm nay.