Trong đời sống văn chương của người Việt tại Berlin, Tú Oanh là một cái tên quen thuộc. Chị không ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ và đều đặn. Trong vòng 5 năm, từ 2018 đến 2022, chị đã cho ra mắt 5 tập thơ: “Bước chân xa xứ” (2018), “ Bến tình” (2019), “Nơi vầng trăng khuyết” (2020), “Nắng bên khung cửa” (2022) và “Hoa vẫn còn xuân” (2022).
Nhà thơ Tú Oanh sinh ra Ở Đan Phượng Hà Nội, hiện đang sống và làm việc tại Berlin – CHLB Đức. Chị đã tốt nghiệp trường cao đẳng QLKT Hà Nội, tốt nghiệp K13 Lớp bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du và Là hội viên Hội nhà văn Hà Nội. Nhìn vào gia tài đáng nể của chị cho thấy một sức lao động nghệ thuật nghiêm túc và bền bỉ. Nếu nhìn vào hành trình 5 tập thơ, ta thấy rõ sự vận động trong tư tưởng thơ của chị.
“Bước chân xa xứ” là tập khởi đầu, ghi lại tâm trạng của người con gái Đan Phượng, Hà Nội khi mới đặt chân lên đất Đức – nỗi nhớ nhà, nỗi nhớ quê. Đến “ Bến tình” và “ Nơi vầng trăng khuyết” thơ chị hướng vào thế giới bên trong, những suy tư về tình yêu, hạnh phúc và thân phận người phụ nữ. Và đến hai tập “ Nắng bên khung cửa” và “ Hoa vẫn còn xuân”, giọng thơ đã trở nên tươi sáng, đằm thắm và tràn đầy niềm tin vào cuộc sống. Tôi đặc biệt chú ý đến những bài thơ Hà Nội của chị trong hai tập gần đây, vì nó không đi theo lối mòn ngợi ca. Hà Nội trong thơ chị rất đời, rất tình. Trong tập * Nắng bên khung cửa*, bài “Hà Nội và nỗi nhớ” (trang 91) chị viết về Tết Hà Nội bằng những chi tiết rất nhỏ nhưng rất đắt, đủ để người xa xứ phải nao lòng:
“ Hà Nội ơi, Tết đã về đấy nhỉ?
Nắng liu riu đan sắc áo em cười
Những con phố dập dìu gánh hoa tươi
Quất rồi bưởi… sánh xuân cùng đào thắm
Bắp ngô nướng căng tròn than hồng nhựa
Ngõ nhỏ đêm về loang tiếng rao đêm
Tiếng mưa xuân tí tách gõ bên thềm
Gieo vào lòng từng vị hương để nhớ”.
Và khi nỗi nhớ ấy lên đến đỉnh điểm, chị viết bài “Hà Nội trong em” (trang 34) như một lời mời gọi, một lời hẹn trở về:
“Anh có về Hà Nội với em không?
Nơi phố cổ ngàn năm màu rêu cũ
Lá rì rào vươn chồi cây thơm nụ
Mưa chợt đùa vội vã cánh chim trông”
Bài thơ khác tôi cho là rất Tú Oanh là “Cửa sổ nhà em” (trang 52). Bài thơ ngắn nhưng chính là tuyên ngôn sống của chị:
“Cửa sổ nhà em chẳng khép lại bao giờ
Và cứ thế đón bình minh mỗi sáng
Đón nắng ngày đón cả ánh trăng đêm
Đón hiền hòa khi gió thổi dịu êm
Đón vần vũ khi mưa ào tạt cửa…”
Cứ như thế song hành cùng nhịp thở Đi qua cuộc đời, khung cửa nhà em.”* Người đàn bà làm thơ ấy cũng có những định nghĩa rất riêng về tình yêu, không giống ai. Trong tập “Nắng bên khung cửa”, chị có chùm thơ “ YÊU và GHÉT” (trang 75) viết theo lối triết lý rất hiện đại:
Yêu là khi hai con tim cùng say
Mọi hoạt động của vũ trụ đều biến mất
Xung quanh trở nên trống không
Chỉ còn lại ngôi đền tình ái
Bay trong hư ảo.
GHÉT là khi hai con tim khép lại
Cái nhìn lơ đãng
Vạn vật tối sầm
Không gian trở lên nhỏ bé
Chỉ mình ta là hiện hữu.
Đó là một cách định nghĩa rất đàn bà nhưng cũng rất tỉnh táo. Đi qua 5 tập thơ, từ “Bước chân xa xứ”’cho đến “‘Hoa vẫn còn xuân”, có thể thấy Tú Oanh không cố gắng làm mới thơ một cách cầu kỳ. Chị chọn cách đi bền bỉ, chân thành, viết bằng tiếng lòng của người con gái Việt xa xứ. Thơ chị là nơi để chị giữ lại Hà Nội, giữ lại tiếng Việt và giữ lại chính mình giữa lòng Berlin. Hành trình ấy sẽ còn tiếp tục, bởi hoa có thể tàn theo mùa, Nhưng tình người tình thơ, và tình yêu quê hương đất nước trong thơ chị thì Không bao giờ Lụi tắt, Nó sẽ luôn bừng sáng lên rực rỡ trong trái tim người con xa xứ luôn hướng về đất mẹ thân yêu! Chúc cho Tú Oanh Tiến xa hơn nữa trên con đường thơ ca của mình…
( Mùa thu 2026) Tác giả HUYỀN TRANG
