Trong ngoại giao hiện đại, có những chuyến thăm được định lượng trước hết qua các văn kiện ký kết, thỏa thuận hợp tác hay những con số thương mại, đầu tư. Nhưng cũng có những chuyến thăm mang sứ mệnh sâu xa hơn: Khơi dậy ký ức hữu nghị, làm mới niềm tin chiến lược và mở rộng không gian gắn bó giữa các dân tộc. Chuyến thăm Thái Lan lần này của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam chính là một dấu mốc mang ý nghĩa biểu tượng và thực chất như thế.
Việt Nam và Thái Lan là hai quốc gia gần gũi, cùng nằm trong không gian văn hóa Đông Nam Á và chia sẻ khát vọng hòa bình, phát triển thịnh vượng. Trải qua gần nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, mối bang giao song phương không ngừng đi vào chiều sâu, trở thành một trong những hình mẫu năng động nhất khu vực. Sự tin cậy chính trị cao này được xây dựng trên một nền tảng đặc biệt, đó là dòng chảy văn hóa và giao lưu nhân dân vô cùng bền bỉ. Sự tương đồng trong lối sống, tâm thức cộng đồng và trân trọng giá trị truyền thống giúp mối quan hệ hai nước luôn có hơi ấm tình người chứ không chỉ khô cứng trong khuôn khổ ngoại giao thuần túy.
Giao lưu văn hóa nghệ thuật giữa hai nước Việt Nam – Thái Lan (Nguồn: Báo Văn Hóa)
Có thể thấy, nếu chính trị tạo khuôn khổ tin cậy, kinh tế tạo lợi ích đan xen, thì văn hóa chính là tầng sâu giữ cho quan hệ ấy bền vững. Văn hóa giúp hai dân tộc hiểu nhau không chỉ bằng lý trí mà bằng cả cảm xúc. Nhiều năm qua, nguồn vốn xã hội này đã được bồi đắp mạnh mẽ qua hơn 20 cặp tỉnh, thành phố kết nghĩa, qua vai trò cầu nối của cộng đồng kiều bào, và đặc biệt là các Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan. Đây không chỉ là những địa chỉ lịch sử mà đã trở thành không gian ngoại giao văn hóa đặc biệt, nơi tình cảm hữu nghị được lưu giữ và truyền tiếp qua nhiều thế hệ.
Từ góc nhìn chiến lược, chuyến thăm lần này mở ra cơ hội lớn để nâng tầm hợp tác văn hóa và du lịch. Hai nước cần biến văn hóa thành nguồn lực mềm và biến du lịch thành con đường kết nối tâm hồn. Việt Nam với chiều sâu lịch sử, di sản phong phú và văn hóa làng xã đặc sắc hoàn toàn có thể cộng hưởng với thế mạnh của Thái Lan về phát triển công nghiệp sáng tạo và xây dựng thương hiệu du lịch quốc tế. Những tuyến du lịch kết nối di sản Việt Nam – Thái Lan – Mekong, hay các liên hoan điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật chung sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ đưa người dân hai nước xích lại gần nhau hơn trong ngôi nhà chung ASEAN.
Đáng chú ý, trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển mạnh mẽ về chuỗi cung ứng, công nghệ và kinh tế xanh, văn hóa lại càng đóng vai trò trung tâm của mô hình phát triển mới. Sẽ không có chuyển đổi số thành công nếu thiếu văn hóa số, không có kinh tế xanh nếu thiếu sự tôn trọng tự nhiên, và không có chuỗi cung ứng bền vững nếu thiếu niềm tin hay đạo đức kinh doanh. Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vì vậy còn gửi đi thông điệp về một Việt Nam luôn coi trọng tình láng giềng, mong muốn cùng Thái Lan đóng góp cho một ASEAN tự cường và nhân văn. Khi nhịp cầu văn hóa được đặt đúng vị trí, mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Thái Lan sẽ không chỉ mạnh về lợi ích, rộng về hợp tác, mà còn chạm tới chiều sâu nhân văn của tình hữu nghị vững bền.
