Lễ hội Bạch Đằng từ lâu đã trở thành điểm hẹn tâm linh quan trọng, gắn liền với ba chiến thắng hiển hách chống ngoại xâm vào các năm 938, 981 và 1288. Năm 2026, lễ hội đánh dấu một bước chuyển mình trong công tác tổ chức khi được Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử chủ trì phối hợp cùng địa phương. Sự thay đổi này hướng tới việc chuyên nghiệp hóa quy trình quản lý, bảo tồn và nâng tầm giá trị di sản trong bối cảnh phát triển du lịch bền vững.
Lễ hội truyền thống Bạch Đằng (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Không gian lễ hội năm nay trải rộng trên các địa danh tâm linh như đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, đình Yên Giang và đền Trung Cốc. Phần lễ được rà soát và phục dựng cẩn trọng, bảo đảm tính chuẩn mực qua các nghi thức tế Yết, tế Chính hội và tế Giã hội. Đặc biệt, lễ rước tượng Đức Thánh Trần sẽ có sự tham gia của hơn 40 đoàn rước và hàng nghìn người dân địa phương. Trong sắc cờ quạt rực rỡ và tiếng trống chiêng, dòng người nối dài cùng tạo nên một không gian linh thiêng, gắn kết các thế hệ trong niềm tự hào chung.
Một nét đẹp văn hóa độc đáo được duy trì tại lễ hội là tục lệ để trẻ em chui qua kiệu rước với mong muốn cầu sức khỏe và sự hanh thông trong học tập. Chi tiết giản dị này cũng góp phần tạo nên chiều sâu nhân văn bên cạnh ý nghĩa tưởng niệm cha ông đã ngã xuống của Lễ Giỗ trận (tên gọi khác của lễ hội).
Đền thờ Trần Hưng Đạo nằm trong Khu di tích Bạch Đằng (Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quảng Ninh)
Bên cạnh các nghi lễ, phần hội sẽ mang đến không khí rộn ràng với hàng loạt trò chơi dân gian như kéo co, vật truyền thống, cờ người, đánh đu,.. Đặc biệt, hội đua thuyền trên sông Bạch Đằng luôn là tâm điểm thu hút đông đảo người xem. Những nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng hò reo vang dội trên mặt nước không chỉ là một hoạt động thể thao mà còn tái hiện sinh động hình ảnh những trận thủy chiến oanh liệt năm xưa, khơi dậy tinh thần đoàn kết và sức mạnh cộng đồng.
Sự kiện năm nay cũng được định hướng làm phong phú thêm trải nghiệm cho công chúng thông qua các chương trình hát chèo, quan họ và biểu diễn văn nghệ quần chúng. Những mảng màu văn hóa này giúp kết nối di sản với đời sống hiện đại, đưa các giá trị truyền thống đến gần hơn với giới trẻ và khách du lịch quốc tế.
Việc tổ chức Lễ hội Bạch Đằng 2026 nằm trong chiến lược dài hạn của tỉnh Quảng Ninh nhằm kết nối các điểm đến văn hóa trọng điểm như Khu di tích Nhà Trần và danh thắng Yên Tử. Công tác bảo tồn và tôn tạo di tích luôn được chú trọng nhằm xây dựng Bạch Đằng trở thành một điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch di sản.
Giữa nhịp sống đương đại, Lễ hội truyền thống Bạch Đằng vẫn giữ vững không gian riêng biệt, nơi dòng sông lịch sử đóng vai trò là chứng nhân vĩnh cửu. Sự thành kính trong từng nghi lễ và sự sôi nổi trong từng hoạt động hội là minh chứng cho sức sống bền bỉ của di sản, khẳng định dòng chảy văn hóa dân tộc luôn được tiếp nối và tỏa sáng qua nhiều thế hệ.
