Chiều 29.5, tại trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã chủ trì cuộc họp triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, tập trung vào giai đoạn I từ năm 2025 đến năm 2030. Cuộc họp có sự tham dự của các Thứ trưởng cùng lãnh đạo nhiều cục, vụ, đơn vị trực thuộc Bộ.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh chủ trì cuộc họp về triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, giai đoạn I từ năm 2025 đến năm 2030
Theo báo cáo của Vụ Kế hoạch – Tài chính, thời gian qua nhiều văn bản quan trọng liên quan đến chương trình đã được hoàn thiện và ban hành. Trong đó có Nghị quyết số 162/2024/QH15 của Quốc hội, Quyết định số 41/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về nguyên tắc phân bổ vốn, cùng Bộ tiêu chí quốc gia về phát triển văn hóa toàn diện các cấp.
Về nguồn lực triển khai, tổng vốn ngân sách trung ương dự kiến dành cho chương trình trong năm 2026 là khoảng 7.600 tỷ đồng, gồm hơn 5.300 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và khoảng 2.300 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp. Theo nguyên tắc đối ứng, ngân sách trung ương hỗ trợ khoảng 10%, trong khi các địa phương sẽ bảo đảm phần lớn nguồn vốn còn lại.
Dự kiến, khoảng 7.366 tỷ đồng sẽ được phân bổ cho 27 tỉnh, thành phố nhận hỗ trợ từ ngân sách trung ương. Ngoài ra, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng dự kiến sử dụng khoảng 234 tỷ đồng cho công tác quản lý, hướng dẫn và điều phối chương trình ở cấp trung ương.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Đây là lần đầu tiên sau gần 20 năm Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì thực hiện một chương trình mục tiêu quốc gia có quy mô lớn, phạm vi toàn quốc và liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương. Khối lượng công việc được đánh giá rất lớn, từ xây dựng kế hoạch, tổng hợp nhu cầu vốn, rà soát dự án đến kiểm tra thực địa và giám sát giải ngân.
Đáng chú ý, chương trình được triển khai theo yêu cầu không phát sinh thêm tổ chức bộ máy hay biên chế mới. Điều này khiến các đơn vị phải thực hiện theo cơ chế kiêm nhiệm, trong khi việc phân công nhiệm vụ ở một số nơi vẫn chưa thực sự đồng bộ.
Các đại biểu tham dự cuộc họp
Nhiều ý kiến tại cuộc họp cho rằng việc xây dựng hệ thống quản lý số là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhận định việc theo dõi và tổng hợp dữ liệu hiện vẫn chủ yếu thực hiện thủ công, tiềm ẩn nguy cơ chồng chéo và thiếu minh bạch trong quá trình phân bổ, sử dụng nguồn lực.
Theo đó, Bộ cần sớm xây dựng hệ thống quản lý và giám sát chương trình trên nền tảng số, bảo đảm mọi thông tin liên quan đến đăng ký dự án, tiến độ triển khai, giải ngân và kết quả thực hiện đều được cập nhật công khai, minh bạch theo thời gian thực.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết Trung tâm Chuyển đổi số của Bộ sẽ phối hợp xây dựng phần mềm quản lý ngay từ đầu nhằm tạo nền tảng dữ liệu thống nhất phục vụ điều hành. Ông cũng đề xuất cần bổ sung tiêu chí đánh giá hiệu quả và tính bền vững của từng dự án để bảo đảm nguồn lực được đầu tư đúng trọng tâm, tránh dàn trải.
Các đại biểu tham dự cuộc họp
Ngoài vấn đề công nghệ, các đại biểu cũng đặc biệt lưu ý đến tính khả thi của các dự án tại địa phương, nhất là trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa. Thực tế cho thấy nhiều địa phương dù đáp ứng tiêu chí nhưng vẫn gặp khó khăn trong bố trí vốn đối ứng hoặc hoàn thiện hồ sơ đầu tư, dẫn tới nguy cơ chậm tiến độ.
Kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh yêu cầu các đơn vị phải nâng cao trách nhiệm phối hợp với địa phương, chủ động nắm tình hình thực tế thay vì chỉ xử lý qua văn bản. Bộ trưởng đồng thời thống nhất chủ trương sớm xây dựng phần mềm quản lý liên thông nhằm phục vụ công tác giám sát và điều hành hiệu quả hơn.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, chương trình phải cơ bản hoàn tất các thủ tục chuẩn bị đầu tư để bước vào giai đoạn tăng tốc triển khai. Bộ trưởng nhấn mạnh công tác kiểm tra, giám sát cần được thực hiện ngay từ đầu, bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hóa.
