Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, lòng ta lại dâng trào niềm tri ân sâu sắc đối với những người đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cao quý – sự nghiệp trồng người. Họ chính là những ngọn nến âm thầm tỏa sáng, soi đường cho bao thế hệ học trò; là những người lái đò lặng lẽ, tận tụy đưa biết bao thế hệ cập bến tri thức và trưởng thành.
Trong số những người thầy đáng kính ấy, Thầy Trương Văn Bảo là tấm gương tiêu biểu – người không chỉ truyền dạy võ đạo mà còn gieo mầm nhân cách, hun đúc ý chí và lòng tự hào dân tộc cho bao lớp môn sinh.
Thầy Trương Văn Bảo, sinh năm 1950, tại Sài Gòn, sinh sống tại Đà Lạt từ năm 1952, là Giảng viên Anh ngữ, xuất thân từ Viện Đại học Đà Lạt trước năm 1975. Đồng thời thầy cũng là Đại Võ sư Quốc tế môn Võ cổ truyền Việt Nam và Thế giới; Nguyên Chủ tịch Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh Lâm Đồng. Thầy được Đài Truyền hình Đối ngoại VTV4 Việt Nam tặng danh hiệu “Người viết văn về võ” qua một phóng sự võ thuật.
Nhờ tiềm năng tri thức và nghiệp võ đã ăn sâu vào huyết mạch, Thầy Trương Văn Bảo vừa dạy văn vừa mở võ đường để đào tạo học trò. Thầy phát nguyện: những người nào là tu sĩ, bất cứ là Phật giáo hay Thiên chúa giáo cùng những trẻ mồ côi hoặc có gia cảnh khó khăn đến học, Thầy đều tận tâm chỉ dạy miễn phí. Trong trường đời danh lợi thầy luôn lấy tình thương hóa giải mọi hận thù. Đây là cách hành xử của một người có trí tuệ và khiêm cung. Đúng là thế hệ của những người thầy xưa thì lời nói và việc làm thường đi đôi với nhau, làm thế nào thì nói thế ấy, sống thế nào thì viết thế ấy.
Đời sống vật chất của Thầy đơn giản nhưng tình cảm, chuyên môn và tri thức Thầy ban tặng cho học trò quá sâu sắc và hữu ích. Phải chăng, sở hữu chất liệu ấy là nhờ Thầy đã được đào luyện từ những năm tháng ở học đường, trong quân đội và kinh nghiệm từng trải trong trường đời dâu bể này, và đó có lẽ là phương châm sống của Thầy mang đậm tinh thần “vô úy” của nhà Phật?
Bước sang tuổi ngoài 50, Thầy không ngại tuổi cao, vẫn miệt mài công việc “đèn sách” như bao nghiên cứu sinh khác để hoàn thành học vị Thạc sĩ Giáo dục học (Master of Education). Đây là một tấm gương hiếu học dành cho những người trẻ tuổi hậu bối.
Bây giờ, đã vào tuổi 75, thầy vẫn còn đọc, học và nghiên cứu viết sách, tài liệu làm phong phú kiến thức cho bản thân và các học trò hậu bối. Thầy vẫn ung dung tự tại, lấy Thiền học làm phương châm sống, lấy văn hóa ngàn đời của dân tộc làm thước đo, lấy lý tưởng phụng sự nhân sinh làm mục tiêu. Người thực hành võ thuật theo lý tưởng của Thầy là lời nói phải đi đôi với việc làm, tri hành hợp nhất. Những năm gần đây, Thầy dành nhiều thời gian để nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn những tài liệu liên quan về các môn võ thuật, đặc biệt là Võ cổ truyền Việt Nam. Bởi trong sâu thẳm của Thầy, Thầy rất tự hào là người Việt Nam mang dòng máu Lạc Hồng; chí khí quật cường lưu xuất trong huyết mạch của Thầy là những tấm gương hy sinh của Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Huệ; gương hiếu sinh của Thầy là những bậc thầy khả kính như đức Phật Thích-ca, Khổng tử, Mạnh tử; tinh thần buông xả vô chấp của Thầy là triết lý vô vi của Lão tử, Trang tử; và một xã hội đại đồng của Thầy hướng đến là muốn hết thảy mọi người sống tử tế, thương yêu, có ích và không gây phương hại lẫn nhau.
Nguyễn Tùng
Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Đông Nam Á.
