Lần đầu tiên văn hóa Mường xuất hiện tại Lễ hội Đền Hùng

Theo kế hoạch, chuỗi sự kiện Giỗ Tổ Hùng Vương năm Bính Ngọ sẽ diễn ra từ ngày 17 đến 26/4 (tức từ mùng 1 đến mùng 10 tháng 3 âm lịch). Đây không chỉ là kỳ lễ hội thường niên mà còn là đợt tổng duyệt cho mô hình quản lý mới của tỉnh Phú Thọ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Phùng Thị Kim Nga nhấn mạnh lễ hội năm 2026 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào vận hành sau sáp nhập. Chính sự thay đổi về mặt quản trị đã tạo nên diện mạo mới cho lễ hội. Quy mô được mở rộng, mang đậm bản sắc đặc trưng của từng vùng miền, đòi hỏi sự chủ động và trách nhiệm cao hơn từ phía cộng đồng và các cấp chính quyền.

Quang cảnh hội nghị (Ảnh: Báo Tin tức và Dân tộc)

Điểm khác biệt cũng là điều khiến du khách thập phương mong đợi nhất chính là việc đưa văn hóa Mường vào chương trình lễ hội. Bà Phạm Thị Hoàng Oanh, Phó Giám đốc Ban Quản lý Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, khẳng định đây là lần đầu tiên các giá trị đặc sắc của người Mường được tôn vinh một cách quy mô tại Đền Hùng.

Sự xuất hiện của tiếng cồng chiêng, các làn điệu dân ca và những nghi lễ tái hiện đời sống sinh hoạt đặc trưng của đồng bào Mường không chỉ làm phong phú thêm các hoạt động lễ hội mà còn là sự tri ân sâu sắc đối với cư dân bản địa vùng trung du. Việc lồng ghép này giúp du khách có cái nhìn toàn diện hơn về dòng chảy văn hóa Việt - Mường, vốn gắn bó mật thiết trong tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Dù có nhiều đổi mới, phần Lễ vẫn được duy trì nghiêm cẩn với các nghi thức truyền thống: Lễ Giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân; dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ; rước kiệu của các xã, phường trong khu vực Đền Hùng; Lễ Giỗ Tổ vào ngày mùng 10 tháng 3 và dâng hoa tại bức phù điêu “Bác Hồ nói chuyện với cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn quân Tiên Phong”.

Bên cạnh đó, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ còn diễn ra các hoạt động khác như chương trình nghệ thuật khai mạc lễ hội; hội trại văn hóa và trưng bày, quảng bá giới thiệu sản phẩm; liên hoan văn nghệ quần chúng; lễ hội văn hóa dân gian đường phố; hoạt động trưng bày, triển lãm; hội thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh giầy; biểu diễn các loại hình nghệ thuật dân gian như múa rối nước, hát Xoan, bắn pháo hoa tầm cao; tổ chức du lịch tour đêm ”Đền Hùng linh thiêng nguồn cội”;…

Lễ hội Đền Hùng (Ảnh: Sưu tầm)

Để chuẩn bị cho công tác tổ chức chu đáo, Phó Chủ tịch tỉnh Phùng Thị Kim Nga đã chỉ đạo các đơn vị khẩn trương chỉnh trang cảnh quan môi trường tại khu di tích, đảm bảo tính thẩm mỹ và quy mô. Hình ảnh quê hương Phú Thọ năm 2026 sẽ là sự tổng hòa của ba vùng văn hóa Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây, tạo nên một ấn tượng sâu sắc về sự hội tụ và lan tỏa.