Xứ Kinh Bắc những ngày này như đang sống trong một bầu không khí hội hè thực sự. Từ triền đê sông Đuống cho đến những nếp nhà cổ tại làng Đông Hồ (Thuận Thành), đâu đâu cũng thấy sắc đỏ của giấy, sắc trắng óng ánh của vỏ điệp. Việc UNESCO chính thức ghi danh dòng tranh này như lời đáp xứng đáng cho nỗ lực của bao thế hệ nghệ nhân - những người đã lặng lẽ giữ lửa nghề trong bối cảnh đời sống hiện đại.
Lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp; công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026” dự kiến diễn ra ngày 27/3 tại sân khấu ngoài trời Quảng trường 3/2, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh. Cùng với nghi thức trao bằng của UNESCO, chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Tinh hoa di sản - Ngàn năm tỏa rạng” sẽ được tổ chức và khép lại bằng màn trình diễn drone cùng pháo hoa chào mừng.
Bức tranh Đông Hồ “Đám cưới chuột” (Ảnh: Sưu tầm)
Trong khuôn khổ Festival “Về miền di sản - 2026”, nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc sẽ được tổ chức như: Trình diễn một số di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh tại sân khấu ngoài trời Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh; Không gian trưng bày “Hành trình sắc màu di sản văn hóa phi vật thể các vùng miền” tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh; Chuỗi hoạt động hành hương về chốn Tổ Vĩnh Nghiêm tại khu di tích chùa Vĩnh Nghiêm;…
Triển lãm tranh dân gian Việt Nam và tôn vinh tranh Đông Hồ diễn ra từ ngày 26 đến 30.3 tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ, phường Thuận Thành. Triển lãm trưng bày tranh dân gian Đông Hồ với chủ đề lịch sử - kháng chiến, đồng thời giới thiệu các dòng tranh dân gian tiêu biểu của Việt Nam như Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, Làng Sình; Không gian chợ tranh Đông Hồ truyền thống cũng được phục dựng nhằm tôn vinh giá trị di sản và các nghệ nhân làng nghề.
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động văn hóa phong phú như Hội thi hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh Xuân Bính Ngọ 2026; trưng bày chuyên đề giới thiệu di sản thế giới “Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc”; trưng bày sắc màu văn hóa các dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Ninh; trưng bày “Cổ vật tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh”; các hoạt động trải nghiệm “Du xuân miền Quan họ năm 2026”; trưng bày sách báo, tư liệu lịch sử về quá trình hình thành và phát triển tỉnh Bắc Ninh;… cũng được lên kế hoạch.
Bắc Ninh sẽ tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026” vào tối 27/3 (Ảnh: Báo Đại biểu Nhân dân)
Nhiều hoạt động du lịch, ẩm thực và các trò chơi dân gian, giải trí cũng sẽ được tổ chức từ ngày 27 đến 29.3 tại tuyến phố đi bộ phường Bắc Giang, Kinh Bắc. Song song với đó là nhiều hoạt động khác như hội chợ thương mại và du lịch Bắc Ninh; tổ chức tour “Hành trình du lịch về miền di sản”; đoàn Famtrip “Khám phá miền quê văn hiến Bắc Ninh - Kinh Bắc” cùng các hoạt động thể thao như giải vật tự do, vật dân tộc, giải vô địch và vô địch trẻ vật bãi biển quốc gia, Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân, giải chạy việt dã toàn tỉnh, giải võ cổ truyền, giải vô địch các câu lạc bộ quốc gia Pool - Snooker, giải cờ vua và cờ tướng,...
Sự kiện đón bằng UNESCO lần này còn mang một ý nghĩa kinh tế quan trọng đối với tỉnh Bắc Ninh. Cùng với Dân ca Quan họ, Nghề làm tranh Đông Hồ trở thành thương hiệu thúc đẩy du lịch di sản. Những tour du lịch trải nghiệm, nơi du khách được tận tay phết màu lên bản khắc gỗ, được tìm hiểu về cách chế màu từ lá tre, sỏi núi hay vỏ điệp đang trở thành thỏi nam châm thu hút khách quốc tế.
Nghệ nhân làng nghề tranh dân gian Đông Hồ (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Tranh Đông Hồ trong văn hóa Việt không đơn thuần là những tờ tranh trang trí ngày Tết. Đó là cách kể chuyện bằng hình ảnh về đời sống nông nghiệp, triết lý nhân sinh và khát vọng thái bình của người Việt. Mỗi nét vẽ đều chứa đựng sự hóm hỉnh, tinh tế và tư duy nghệ thuật bản địa không thể trộn lẫn.
Việc được ghi danh vào danh sách “cần bảo vệ khẩn cấp” là một sự thừa nhận về giá trị nhưng cũng là một lời cảnh báo về nguy cơ mai một. Theo Sở VHTTDL Bắc Ninh, chương trình mang ý nghĩa văn hóa, chính trị và đối ngoại quan trọng, góp phần tôn vinh giá trị nổi bật của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc, đồng thời khẳng định vị thế của nghề làm tranh dân gian Đông Hồ trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam. Đông Hồ hôm nay không còn là câu chuyện của một làng nghề, mà là câu chuyện về cách một dân tộc giữ gìn căn tính của mình giữa dòng chảy toàn cầu hóa.
Tác giả: Tấn An
Nguồn tin: Báo Văn Hóa
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
