Chương trình tập huấn xây dựng mô hình Câu lạc bộ dân ca, dân vũ của đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên giới tại xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang diễn ra từ ngày 16 đến 19/9 đã tạo thêm không gian để các giá trị văn hóa truyền thống được thực hành, trao truyền và kết nối với hoạt động du lịch tại địa phương.
Tối 18/9, tại sân khấu Phố cổ Đồng Văn, chương trình giao lưu văn nghệ và ra mắt mô hình Câu lạc bộ dân ca, dân vũ thu hút sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Các tiết mục được trình diễn là kết quả của quá trình tập huấn, thực hành và trao truyền giữa cán bộ chuyên môn, giảng viên, nghệ nhân và học viên.
Các đại biểu, nghệ nhân và học viên tham gia chương trình tập huấn xây dựng mô hình Câu lạc bộ dân ca, dân vũ tại xã Đồng Văn. (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Không chỉ hướng tới việc truyền dạy các làn điệu dân ca, điệu dân vũ, chương trình còn trang bị cho học viên những kiến thức, kỹ năng xây dựng và duy trì hoạt động câu lạc bộ tại cơ sở. Từ đó, các thành viên có thể chủ động xây dựng nội dung sinh hoạt, tổ chức biểu diễn và tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ trong cộng đồng.
Đây là hướng tiếp cận phù hợp với đặc điểm văn hóa của Đồng Văn, nơi nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống và lưu giữ những phong tục, tập quán, nghệ thuật trình diễn đặc sắc. Theo thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn là không gian văn hóa của nhiều dân tộc như Mông, Lô Lô, Pu Péo, Dao…, với hệ thống lễ hội, chợ phiên, tiếng khèn, điệu múa và các hình thức sinh hoạt cộng đồng phong phú.
Các tiết mục dân ca, dân vũ được trình diễn tại chương trình giao lưu văn nghệ ở Phố cổ Đồng Văn. (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Trong không gian Phố cổ Đồng Văn, các hoạt động văn nghệ truyền thống đã trở thành một phần của trải nghiệm dành cho du khách. Những chương trình múa dân gian, múa khèn, giao lưu cộng đồng hay trò chơi dân gian góp phần tạo nên không khí đặc trưng của điểm đến, bên cạnh giá trị kiến trúc và cảnh quan. Địa phương cũng từng tổ chức các hoạt động văn hóa như đốt lửa trại, nhảy sạp, múa khèn, ném còn, đẩy gậy… gắn với phố đi bộ và dịch vụ du lịch.
Tiết mục giao lưu dân ca tại chương trình tổng kết và ra mắt mô hình Câu lạc bộ dân ca, dân vũ. (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Việc đưa dân ca, dân vũ vào không gian du lịch vì vậy không chỉ nhằm tạo thêm tiết mục phục vụ khách tham quan. Quan trọng hơn, khi được thực hành thường xuyên trong cộng đồng, các loại hình nghệ thuật truyền thống có thêm môi trường tồn tại tự nhiên, nơi người dân, nghệ nhân và thế hệ trẻ cùng tham gia trao truyền.
Các nghệ nhân biểu diễn nhạc cụ dân tộc tại chương trình giao lưu. (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Bên cạnh nội dung chuyên môn, chương trình tập huấn còn lồng ghép Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, qua đó gắn bảo tồn bản sắc với xây dựng đời sống cộng đồng. Cách làm này góp phần đưa hoạt động văn hóa ra khỏi phạm vi biểu diễn theo dịp, hướng tới duy trì sinh hoạt thường xuyên và tạo sự tham gia chủ động của người dân.
Đồng Văn hiện nằm trong vùng lõi Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, sở hữu nhiều điểm đến như Phố cổ Đồng Văn, đèo Mã Pì Lèng, hẻm Tu Sản và các không gian văn hóa cộng đồng. Năm 2025, Cao nguyên đá Đồng Văn được trao danh hiệu “Điểm đến văn hóa khu vực hàng đầu châu Á”, tiếp tục khẳng định tiềm năng phát triển du lịch dựa trên sự kết hợp giữa cảnh quan và bản sắc văn hóa.
Đông đảo người dân và du khách theo dõi chương trình giao lưu văn nghệ tại Phố cổ Đồng Văn. (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Từ mô hình câu lạc bộ mới được ra mắt, dân ca và dân vũ có thêm một không gian để tiếp tục sống trong cộng đồng, đồng thời trở thành cầu nối để du khách tìm hiểu sâu hơn về văn hóa các dân tộc vùng cao. Đây cũng là hướng đi giúp hoạt động du lịch gắn chặt hơn với chủ thể văn hóa, để người dân không chỉ tham gia phục vụ du lịch mà còn trực tiếp gìn giữ và giới thiệu những giá trị do chính cộng đồng tạo dựng.
