Đúng thời khắc chuyển sang ngày mới, khi hàng nghìn người hành hương lặng lẽ hướng về Miếu Bà Chúa Xứ dưới chân núi Sam, một trong những nghi lễ quan trọng nhất của mùa vía chính thức bắt đầu. Không tiếng ồn ào, không những hoạt động náo nhiệt, chỉ còn lại sự thành kính bao trùm không gian khi nghi thức tắm Bà, hay còn gọi là lễ Mộc Dục – được cử hành.
Ảnh: Báo vietnamnet.vn
Trong tín ngưỡng dân gian Nam Bộ, đây là nghi lễ mang ý nghĩa thanh tẩy và bày tỏ lòng tôn kính đối với Chúa Xứ Thánh Mẫu. Từ nhiều ngày trước, công tác chuẩn bị đã được tiến hành cẩn trọng. Nước dùng trong nghi lễ được đun trong những nồi lớn, kết hợp cùng nhiều loại hoa thơm quen thuộc như sen, hồng, cúc hay lay-ơn. Hương hoa hòa quyện trong làn hơi nước tạo nên bầu không khí vừa trang nghiêm vừa thanh khiết.
Khoảnh khắc bức màn nhung khép lại trước tượng Bà luôn được xem là thời điểm linh thiêng nhất của nghi lễ. Bên ngoài chính điện, hàng nghìn người dân và du khách cùng chắp tay cầu nguyện. Mỗi người mang theo một tâm nguyện riêng, nhưng tất cả đều gặp nhau ở niềm tin về sự bình an, may mắn và những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
.jpg)
Người dân và du khách tới dự Lễ tắm Bà. (Ảnh: Báo vietnamnet.vn)
Tuy nhiên, điều khiến Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam trở thành một trong những điểm hành hương lớn nhất Việt Nam không chỉ nằm ở các nghi thức tín ngưỡng, mà còn ở hệ thống truyền thuyết dân gian đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Theo những câu chuyện được người dân kể lại, pho tượng Bà từng ngự trên đỉnh núi Sam. Nhiều người đã tìm cách di chuyển pho tượng nhưng đều bất thành vì tượng quá nặng. Chỉ đến khi chín cô gái trẻ cùng khiêng, pho tượng mới nhẹ đi một cách kỳ lạ và được đưa xuống núi. Đến vị trí miếu hiện nay, tượng bất ngờ trở nên nặng trĩu, không thể dịch chuyển thêm. Người dân tin rằng đó là nơi Bà lựa chọn để an vị và lập miếu thờ phụng.
Từ câu chuyện ấy, con số chín trở thành một chi tiết đặc biệt thường xuyên xuất hiện trong các truyền thuyết liên quan đến Bà Chúa Xứ. Dù không thể kiểm chứng bằng sử liệu, những giai thoại này vẫn được lưu giữ như một phần ký ức cộng đồng, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho vùng đất núi Sam.
Không dừng lại ở đó, dân gian còn truyền tai nhau nhiều câu chuyện về sự linh ứng của Bà. Có những giai thoại kể về việc người gặp khó khăn được phù trợ vượt qua hoạn nạn, người làm ăn buôn bán tìm thấy may mắn sau khi thành tâm cầu nguyện. Cũng có những câu chuyện mang màu sắc huyền bí về việc kẻ xấu bị trừng phạt khi có ý định xâm phạm nơi thờ tự. Dù nhìn nhận dưới góc độ tín ngưỡng hay văn hóa dân gian, những câu chuyện ấy đều phản ánh khát vọng rất đời thường của con người: mong cầu bình an, công bằng và niềm tin vào điều thiện.
Ảnh: Báo vietnamnet.vn
Trải qua hơn hai thế kỷ, Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam không chỉ là nơi thực hành tín ngưỡng mà còn trở thành không gian văn hóa đặc biệt của vùng đất Nam Bộ. Mỗi mùa vía, hàng triệu người từ khắp nơi lại tìm về đây, không chỉ để hành hương mà còn để cảm nhận một phần di sản tinh thần đã ăn sâu trong đời sống cộng đồng.
Có lẽ chính sự giao thoa giữa nghi lễ, lịch sử và những truyền thuyết dân gian đã tạo nên sức sống bền bỉ cho tín ngưỡng Bà Chúa Xứ. Và trong đêm Mộc Dục linh thiêng ấy, khi hương hoa lan tỏa khắp không gian núi Sam, những câu chuyện đã tồn tại hơn 200 năm dường như vẫn đang tiếp tục được kể lại theo cách riêng của mình.
