Ngày 9/4, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Huế và ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đều xác nhận bảo vật này vẫn chưa được phục chế do vướng một số quy trình và hồ sơ theo quy định.
Cụ thể, Nghị định 308/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa mới được ban hành vào cuối năm 2025 là căn cứ pháp lý quan trọng nhất hiện nay. Theo quy định mới, việc phục chế một bảo vật quốc gia phải trải qua các bước cực kỳ chặt chẽ: từ lập hồ sơ khoa học chi tiết, xây dựng kế hoạch phục chế, xin ý kiến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) cho đến khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt chính thức. Toàn bộ quá trình triển khai thực tế phải được ghi chép, chụp ảnh và quay phim tư liệu đầy đủ để lưu trữ lâu dài.
Bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn được trưng bày tại điện Thái Hòa – Đại Nội Huế trước thời điểm bị xâm hại gây hư hỏng (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Ông Phan Thanh Hải nhận định đây gần như là bảo vật quốc gia đầu tiên bị xâm hại phải phục chế nên địa phương cần nghiên cứu rất kỹ. Một số nội dung trong quy định mới vẫn còn điểm chưa rõ, buộc phải trao đổi thường xuyên với Cục Di sản văn hóa để đảm bảo thực hiện đúng luật.
Ngay sau sự cố, UBND TP. Huế đã có văn bản xin ý kiến Bộ VHTTDL về việc thành lập hội đồng đánh giá mức độ thiệt hại và phục hồi bảo vật. Bộ VHTTDL đã thống nhất đề xuất này và giao Chủ tịch UBND TP. Huế quyết định thành lập Hội đồng khoa học.
Theo đó, một lãnh đạo UBND TP. Huế sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch hội đồng. Ngoài các thành viên chuyên môn do địa phương đề xuất, Bộ VHTTDL cũng cử thêm 3 nhân sự chuyên trách tham gia vào công tác này. Dự kiến ngay đầu tuần tới, hội đồng sẽ họp phiên đầu tiên để đánh giá chi tiết tình trạng hiện vật và chính thức đề xuất phương án bảo quản, phục hồi.
Trước đó, vào lúc 11h55 ngày 24/5/2025, đối tượng Hồ Văn Phương Tâm sau khi mua vé tham quan đã lẻn vào khu vực đặt ngai vua tại điện Thái Hòa (Đại Nội Huế). Đối tượng này đã leo qua hàng rào, ngồi lên ngai và dùng tay bẻ gãy phần tựa tay bên trái, đập phá khiến hiện vật bị hư hỏng nghiêm trọng.
Sau vụ việc, cơ quan công an đã thu giữ các mảnh vỡ và bàn giao lại cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế lưu giữ trong kho kín. Để không gián đoạn hoạt động tham quan của du khách tại di tích điện Thái Hòa, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã đưa phiên bản phục dựng năm 2023 (tỉ lệ 1:1) vào trưng bày thay thế hiện vật gốc.
Ngai vua triều Nguyễn – phiên bản phục dựng năm 2023 hiện đang được trưng bày tại điện Thái Hòa phục vụ du khách tham quan (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Đồng thời, đơn vị quản lý di tích đã tăng cường tối đa lực lượng bảo vệ và lắp đặt thêm hệ thống giám sát tại các khu vực trưng bày bảo vật quốc gia để ngăn ngừa những hành vi quấy phá tương tự. Công tác phục chế ngai vua gốc hiện đang được giới chuyên môn và dư luận đặc biệt quan tâm, kỳ vọng vào một kết quả phục hồi nguyên trạng đảm bảo giá trị lịch sử độc bản của báu vật triều Nguyễn.
