Ngày 25/10, tại khu dân cư Bằng La, thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, Bảo tàng Đà Nẵng phối hợp với UBND xã Trà Leng tổ chức chương trình phục dựng Lễ hội Cúng máng nước của đồng bào dân tộc M’Nông. Hoạt động nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể, tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp thực hành và trao truyền những phong tục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Chương trình góp phần cụ thể hóa các định hướng phát triển văn hóa của TP. Đà Nẵng, trong đó chú trọng gìn giữ bản sắc dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Lễ cúng máng nước là nghi lễ tín ngưỡng dân gian lâu đời, giữ vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh và sinh hoạt cộng đồng của người M’Nông. Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên, sự trân trọng nguồn nước và ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, dân làng bình an, đoàn kết.
Việc phục dựng Lễ cúng máng nước là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, gắn với phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Điểm nhấn của chương trình là việc phục dựng các nghi thức trong không gian văn hóa liên hoàn gồm bốn phần: thượng nguồn; dòng chảy và máng nước; hạ nguồn – nhà làng; và không gian cộng đồng. Tại khu vực thượng nguồn, các nghi thức được thực hiện nhằm tạ ơn và cầu mong nguồn nước trong lành. Không gian dòng chảy và máng nước tái hiện quá trình kết nối nguồn nước với đời sống dân làng; tiếp đó, tại khu vực hạ nguồn – nhà làng, cộng đồng gửi gắm ước vọng bình an, no đủ. Chương trình kết thúc với nghi thức bàn giao máng nước cùng các hoạt động giao lưu văn hóa, ẩm thực.
Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng Huỳnh Đình Quốc Thiện phát biểu tại lễ khai mạc Chương trình phục dựng Lễ hội Cúng máng nước của đồng bào M’Nông tại xã Trà Leng (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Phát biểu tại chương trình, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, nhấn mạnh vai trò của các già làng, nghệ nhân và người có uy tín trong việc lưu giữ, trao truyền di sản. Theo ông, bảo tồn văn hóa cần gắn với nâng cao ý thức bảo vệ rừng đầu nguồn, giữ gìn nguồn nước sạch và tạo sinh kế cho người dân, qua đó xây dựng nền tảng phát triển du lịch cộng đồng bền vững.
Thiếu nữ M’Nông trong trang phục truyền thống thực hiện nghi thức lấy nước từ máng (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Chuẩn bị lễ vật cúng thượng nguồn, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, dân làng bình an (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Trước ngày diễn ra lễ hội, đại diện Bảo tàng Đà Nẵng, chính quyền địa phương cùng các nghệ nhân, già làng và người dân đã đến khu vực sạt lở nóc Ông Đề dâng hương, hoa và lễ vật tưởng niệm các nạn nhân trong thảm họa năm 2020.
Việc phục dựng lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ phong tục truyền thống mà còn khẳng định vai trò chủ thể của cộng đồng M’Nông trong bảo tồn di sản, đồng thời mở ra cơ hội giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của Trà Leng đến công chúng và du khách.
