Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30.9.2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Chỉ thị yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức, lấy người dân làm trung tâm, tạo điều kiện để người dân trực tiếp đề xuất, tổ chức, tham gia, sáng tạo và thụ hưởng các hoạt động, sản phẩm văn hóa.
Theo Chỉ thị, Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức vào ngày 24.11 hằng năm theo Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18.11 nhằm hình thành chuỗi hoạt động tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc, tạo không gian để các giá trị văn hóa được lan tỏa trong cộng đồng và đời sống xã hội.
Lấy người dân làm trung tâm của hoạt động văn hóa
Một trong những nội dung trọng tâm của Chỉ thị số 35/CT-TTg là đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam. Theo đó, các hoạt động được yêu cầu tổ chức rộng khắp, phong phú, sinh động, phù hợp với từng cộng đồng, khu dân cư, thôn, tổ dân phố và địa bàn cơ sở, trong đó người dân được xác định là chủ thể tham gia, sáng tạo và thụ hưởng.
Chỉ thị đồng thời yêu cầu tăng cường sự tham gia của người dân, cộng đồng và doanh nghiệp, gắn hoạt động văn hóa với việc bảo tồn bản sắc, phong tục tập quán tốt đẹp của từng địa phương, vùng miền. Việc tổ chức cũng cần chú trọng trải nghiệm tại cộng đồng, thiết chế văn hóa và không gian công cộng, hạn chế tình trạng hành chính hóa, phô trương, hình thức, bảo đảm thiết thực và hiệu quả.
Các địa phương được khuyến khích tổ chức đa dạng hoạt động liên hoan văn hóa, văn nghệ, ẩm thực, trình diễn dân ca, dân vũ, nhạc cụ, trang phục truyền thống, trò chơi dân gian, thể thao dân tộc và thực hành, truyền dạy di sản. Cùng với đó là giới thiệu sản phẩm văn hóa, nghề và làng nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ; tạo cơ hội giao lưu giữa các thế hệ, cộng đồng các dân tộc và các địa phương.
Mỗi địa phương lựa chọn ít nhất một sản phẩm hoặc không gian văn hóa tiêu biểu
Một điểm đáng chú ý là mỗi địa phương cấp tỉnh, thành phố và cấp xã, phường được yêu cầu rà soát, lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện hoặc không gian văn hóa tiêu biểu để giới thiệu, quảng bá, gắn với xúc tiến, kích cầu du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa. Các xã, phường cũng lựa chọn hoạt động hoặc mô hình phù hợp để tiếp tục duy trì, phát huy sau chuỗi hoạt động.
Việc khai thác các thiết chế văn hóa như bảo tàng, thư viện, di tích, nhà văn hóa và không gian sáng tạo cũng được nhấn mạnh. Các địa phương có thể tổ chức trưng bày, triển lãm, chiếu phim, biểu diễn nghệ thuật, giao lưu tác giả, tác phẩm; đồng thời chú trọng hình thức lưu động để mở rộng cơ hội tiếp cận văn hóa cho người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Đưa công nghệ vào giới thiệu câu chuyện văn hóa
Chỉ thị yêu cầu tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và truyền thông đa phương tiện trong hoạt động tuyên truyền. Thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) được định hướng sử dụng để giới thiệu những câu chuyện văn hóa đặc sắc đến cộng đồng, gia đình, người dân trên cả nước, người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.
Đáng chú ý, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao khẩn trương hoàn thành, đưa vào sử dụng Nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam trước ngày 15.11.2026. Nền tảng này sẽ phục vụ đăng tải, công bố thông tin về địa điểm, chương trình, sự kiện và các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam cũng như chuỗi hoạt động tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc.
Gắn bảo tồn văn hóa với đời sống cộng đồng
Đối với các tỉnh, thành phố, Chỉ thị yêu cầu tạo điều kiện để người dân trực tiếp đề xuất, tổ chức, tham gia, sáng tạo và thụ hưởng các hoạt động, sản phẩm văn hóa tại xã, phường, thôn, bản, tổ dân phố, thiết chế văn hóa và không gian công cộng. Các hoạt động được khuyến khích gồm nghệ thuật cộng đồng, truyền dạy di sản, văn hóa đọc, tìm hiểu lịch sử địa phương và sáng tạo, giới thiệu sản phẩm văn hóa.
Song song với mở rộng sự tham gia của cộng đồng, Chỉ thị yêu cầu tăng cường quản lý lễ hội, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường; kiên quyết xử lý tình trạng biến tướng lễ hội, mê tín dị đoan hoặc thương mại hóa quá mức các giá trị di sản.
Ở phạm vi quốc tế, Bộ Ngoại giao được giao phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các Trung tâm văn hóa Việt Nam tổ chức hoạt động hưởng ứng, qua đó quảng bá hình ảnh đất nước, con người và di sản văn hóa Việt Nam tới cộng đồng quốc tế và kiều bào.
Với cách tiếp cận lấy cộng đồng làm trung tâm, Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 được đặt trong một chuỗi hoạt động rộng hơn, kết nối giữa bảo tồn, sáng tạo, trao truyền và thụ hưởng văn hóa. Qua đó, các giá trị văn hóa không chỉ được giới thiệu trong những sự kiện tập trung mà còn được kỳ vọng tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng, trở thành nguồn lực cho phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa.
