Từ thư pháp, áo dài, nghề thủ công đến những giá trị lịch sử, Hà Nội đang tìm cách đưa di sản ra khỏi không gian trưng bày để trở thành nơi trải nghiệm, sáng tạo và kết nối cộng đồng. Cách tiếp cận này giúp những giá trị truyền thống có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống đương đại.
Tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình “Nét chữ An Nhiên” đưa công chúng đến gần hơn với thư pháp Hán Nôm và thư pháp Quốc ngữ thông qua trình diễn, giao lưu và trải nghiệm trực tiếp. Người tham gia không chỉ thưởng thức mà còn có thể tự tay viết chữ, tìm hiểu về nghệ thuật thư pháp và gặp gỡ các nghệ nhân.
Theo ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, việc đưa thư pháp vào các hoạt động văn hóa nhằm kết nối nghệ thuật truyền thống với cộng đồng, đặc biệt là người trẻ, qua đó góp phần nuôi dưỡng tình yêu đối với di sản.
Không gian “Nét Hà thành – Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”. (Ảnh: Khánh Huy)
Tại đây, nhiều chương trình khác cũng lựa chọn cách kể mới về văn hóa Hà Nội. “Nét Hà thành – Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài” khai thác ký ức đô thị thông qua thời trang, hình ảnh và những vật dụng quen thuộc. Trong khi đó, “Nét Kinh kỳ” đưa người xem tiếp cận các nghề truyền thống như gốm, thêu ren, đan cói, giấy dó, tơ lụa thông qua câu chuyện về nguyên liệu, kỹ thuật và người thợ.
.jpg)
Bảo tàng Hà Nội đang là điểm hẹn văn hóa, du lịch hấp dẫn cho người dân và du khách. (Ảnh: Bảo tàng Hà Nội)
Không gian di sản cũng đang được mở rộng tại Bảo tàng Hà Nội và Hoàng thành Thăng Long. Các hoạt động workshop, trải nghiệm thủ công, giáo dục di sản, trình diễn nghệ thuật giúp công chúng, đặc biệt là trẻ em và người trẻ, có thêm cơ hội trực tiếp tương tác với văn hóa. Tại Hoàng thành Thăng Long, những giá trị lịch sử, khảo cổ và đời sống cung đình được kết nối với các chương trình trải nghiệm, qua đó tạo thêm những cách tiếp cận lịch sử ngoài hình thức tham quan truyền thống.
Tinh thần kết nối di sản với sáng tạo được thể hiện rõ tại Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản – Heritage Flow”. Diễn ra từ ngày 11 đến 20/9 tại nhiều không gian văn hóa của Thủ đô, Festival quy tụ hơn 16 hoạt động, với sự tham gia của hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên và hơn 100 nghệ nhân.
Các nghệ nhân Bát Tràng tạo tác gốm trong không gian âm nhạc. (Ảnh: Phương Lộc)
Theo bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, Festival hướng tới việc tôn vinh, bảo tồn và phát huy di sản, đồng thời thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật trên nền tảng truyền thống, tăng cường sự tham gia của cộng đồng.
Từ những hoạt động này, di sản đang được nhìn nhận không chỉ như những giá trị cần bảo tồn mà còn là chất liệu cho sáng tạo và đời sống. Một nét chữ có thể trở thành trải nghiệm; một nghề thủ công trở thành cuộc gặp gỡ; một không gian lịch sử trở thành sân khấu nghệ thuật.
Khi được tiếp cận bằng những hình thức phù hợp với công chúng hôm nay, di sản có thêm cơ hội được thực hành, trao truyền và tiếp tục tạo ra những giá trị mới. Đây cũng là cách để văn hóa không chỉ được lưu giữ trong ký ức mà tiếp tục hiện diện trong đời sống Hà Nội.
