Từ những kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ đến các sản phẩm phục vụ đời sống hiện đại, gốm Chăm Bàu Trúc đang được kỳ vọng tìm thêm hướng đi mới để vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa mở rộng khả năng ứng dụng và tiếp cận thị trường. Cuộc thi “Thiết kế sản phẩm gốm của người Chăm” năm 2026 do tỉnh Khánh Hòa tổ chức đang mở ra không gian kết nối giữa cộng đồng làng nghề và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo.
Cuộc thi không chỉ hướng đến việc tìm kiếm những mẫu thiết kế mới mà còn tạo không gian để nghệ nhân, cộng đồng làng nghề và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo gặp gỡ, trao đổi và hợp tác (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Cuộc thi được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa triển khai nhằm bảo tồn, phát huy giá trị Nghệ thuật làm gốm của người Chăm, đồng thời khuyến khích sáng tạo các mẫu thiết kế mới trên cơ sở kế thừa kỹ thuật chế tác và bản sắc văn hóa truyền thống của làng nghề. Đây cũng là hoạt động trong khuôn khổ chương trình, đề án bảo vệ và phát huy giá trị di sản.
Các ý tưởng dự thi được định hướng đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu: có giá trị thẩm mỹ, tính ứng dụng, khả năng sản xuất và thương mại hóa, nhưng vẫn thể hiện được những yếu tố đặc trưng của văn hóa Chăm và nghề gốm Bàu Trúc. Người dự thi có thể khai thác hoa văn, họa tiết, tri thức dân gian và đặc trưng của làng nghề để phát triển các nhóm sản phẩm như quà tặng, đồ gia dụng, vật dụng trang trí nội – ngoại thất, sản phẩm mỹ thuật hoặc các sản phẩm phục vụ văn hóa và du lịch.
Các tác phẩm đạt giải sẽ được giới thiệu, quảng bá, trưng bày và kết nối với nghệ nhân, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp để nghiên cứu hoàn thiện, sản xuất và phát triển sản phẩm theo quy định (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Điểm đáng chú ý là cuộc thi mở rộng đối tượng tham gia, từ nghệ nhân, thợ thủ công, họa sĩ, nhà thiết kế, kiến trúc sư đến giảng viên, sinh viên, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Qua đó, cuộc thi không chỉ tìm kiếm mẫu sản phẩm mới mà còn tạo cơ hội để cộng đồng làng nghề gặp gỡ, trao đổi với đội ngũ sáng tạo và tìm kiếm những khả năng hợp tác phù hợp.
Gốm Bàu Trúc nói riêng và văn hóa Chăm nói chung từ lâu đã trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Cuộc thi được tổ chức qua hai vòng. Ở vòng sơ khảo, hồ sơ được đánh giá dựa trên bản vẽ, mô hình hoặc sản phẩm mẫu cùng phần thuyết minh ý tưởng. Những tác phẩm được lựa chọn sẽ tiếp tục hoàn thiện thành sản phẩm thực tế tại vòng chung khảo. Các tiêu chí tập trung vào tính sáng tạo, giá trị thẩm mỹ, tính ứng dụng, khả năng thương mại hóa, giá trị văn hóa và tính khả thi trong sản xuất.
Theo thể lệ, các tác phẩm đạt giải có thể được giới thiệu, quảng bá, trưng bày và kết nối với nghệ nhân, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp để nghiên cứu hoàn thiện và phát triển sản phẩm. Ban Tổ chức dự kiến trao 16 giải, gồm một giải Nhất, hai giải Nhì, ba giải Ba và 10 giải Khuyến khích. Hồ sơ được tiếp nhận đến hết ngày 25/9/2026 tại Trung tâm Văn hóa tỉnh Khánh Hòa; lễ tổng kết, công bố kết quả và trao giải dự kiến diễn ra ngày 10/10/2026, gắn với các hoạt động Lễ hội Katê.
Với cách tiếp cận kết hợp giữa bảo tồn và sáng tạo, cuộc thi được kỳ vọng góp phần đưa những giá trị của gốm Chăm Bàu Trúc đến gần hơn với đời sống đương đại. Những thiết kế mới, nếu được phát triển phù hợp, có thể mở rộng không gian ứng dụng của sản phẩm, đồng thời tạo thêm điểm nhấn cho hoạt động văn hóa, du lịch và quảng bá bản sắc Chăm.
