Kế hoạch hành động này đặt ra chỉ tiêu chiến lược đến năm 2030, toàn Thành phố Đà Nẵng phấn đấu có ít nhất 70% các tộc họ hoàn thành việc xây dựng Quy ước dòng tộc (Tộc ước). Đối với khu vực đồng bằng và đô thị, thành phố hướng tới mục tiêu có ít nhất 65% tộc họ đăng ký xây dựng “Tộc văn hóa” và tỷ lệ được công nhận chính thức đạt tối thiểu 55%. Sự ra đời của kế hoạch này khẳng định tầm quan trọng của thiết chế dòng họ trong việc quản lý, giáo dục con người và xây dựng nền tảng đạo đức xã hội.
Phát huy vai trò gia tộc trong việc xây dựng nếp sống văn minh
Mục đích cốt lõi của việc triển khai xây dựng “Tộc văn hóa” là nhằm bảo vệ, phát huy những truyền thống tốt đẹp của gia tộc, giáo dục thế hệ con cháu nâng cao ý thức hướng về cội nguồn, sống nghĩa tình, tôn trọng đạo lý và giữ gìn sự trường tồn của dòng tộc Việt Nam. Trong không gian phát triển hiện đại, mô hình này còn gắn liền với việc hình thành ý thức xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị, đồng thời bảo tồn không gian văn hóa truyền thống ở các làng quê. Thông qua các mối quan hệ huyết thống gia đình và dòng tộc, phong trào được kỳ vọng sẽ điều chỉnh hành vi con người hướng đến các giá trị chân – thiện – mỹ, từ đó lan tỏa những năng lượng tích cực ra toàn cộng đồng, xã hội.
Di tích lịch sử nhà thờ tộc Hồ tại phường Điện Bàn Bắc, TP. Đà Nẵng (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Chính quyền Thành phố Đà Nẵng định hướng phát triển sâu rộng phong trào xây dựng “Tộc văn hóa” một cách đồng bộ từ vùng đồng bằng, đô thị đến khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo tiêu chí thực chất, hiệu quả. Phong trào được thiết kế để gắn liền với việc phát huy sức mạnh đoàn kết cộng đồng, đẩy lùi các tệ nạn xã hội, ngăn chặn tình trạng xuống cấp đạo đức, lối sống. Sự chuyển biến từ gốc rễ dòng họ này sẽ đóng góp trực tiếp vào mục tiêu xây dựng đô thị thông minh, nông thôn hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc văn hóa, tạo tiền đề bứt phá cho việc xây dựng văn hóa và con người Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng khẳng định và phát huy tối đa vai trò, trách nhiệm của các Hội đồng gia tộc. Đây là lực lượng nòng cốt trong việc triển khai xây dựng xã hội học tập, dòng họ học tập, thúc đẩy công tác khuyến học, khuyến tài tại địa phương. Sự chủ động của các dòng họ sẽ góp phần nâng cao chất lượng của Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Hoạt động này cũng được lồng ghép chặt chẽ với các chương trình an sinh xã hội đặc trưng của thành phố bao gồm Chương trình “5 không”, “3 có”, “4 an”, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và an toàn xã hội từ cơ sở.
Chỉ tiêu cụ thể cho từng khu vực hành chính
Nhằm bảo đảm tính khả thi và phù hợp với đặc thù của hệ thống chính quyền hai cấp mới, Thành phố Đà Nẵng đã phân chia các chỉ tiêu cụ thể cho từng khu vực địa lý hành chính. Đối với khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thành phố đặt chỉ tiêu có ít nhất 3 tộc họ trên phạm vi mỗi xã, phường hoặc đặc khu đăng ký xây dựng danh hiệu “Tộc văn hóa”. Về tỷ lệ công nhận, mỗi đơn vị hành chính cấp xã, phường hoặc đặc khu thuộc khu vực này phải có ít nhất 2 tộc họ đạt danh hiệu “Tộc văn hóa”.
Quy định này được áp dụng linh hoạt, loại trừ các trường hợp xã đặc thù mà các dòng họ cư trú không có phả hệ rõ ràng hoặc không hình thành dòng họ riêng biệt truyền thừa từ các đời trước cho đến nay. Việc phân chia chỉ tiêu cụ thể giúp các địa phương dễ dàng theo dõi, đôn đốc và đánh giá tiến độ thực hiện một cách chính xác qua từng năm.
Truyền dạy nghề đan lát cho người trẻ tại làng Cao Sơn, xã miền núi Trà My, Đà Nẵng (Ảnh: Báo Văn Hóa)
Bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm để hiện thực hóa kế hoạch
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, Thành phố Đà Nẵng sẽ tập trung triển khai thực hiện bốn nhóm nội dung và nhiệm vụ trọng tâm. Nhiệm vụ đầu tiên là tổ chức nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện và ban hành bộ tiêu chí, tiêu chuẩn, hồ sơ, thủ tục cũng như quy trình bình xét, công nhận danh hiệu “Tộc văn hóa” bảo đảm tính khoa học, khách quan. Thành phố sẽ xây dựng một khung tiêu chí Tộc ước mẫu để làm căn cứ chuẩn hóa cho các dòng họ trên địa bàn tự nghiên cứu, áp dụng thống nhất.
Nhiệm vụ thứ hai là định kỳ tổ chức hoặc lồng ghép các hội nghị, hội thảo tọa đàm chuyên đề để đánh giá, khẳng định và nhân rộng các mô hình xây dựng “Tộc văn hóa” tiêu biểu trên địa bàn thành phố, đặc biệt chú trọng đến khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số để có biện pháp hỗ trợ kịp thời. Thứ ba, thành phố sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng việc sử dụng hiệu quả mạng lưới thông tin cơ sở, phổ biến rộng rãi đến các Hội đồng gia tộc về mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của phong trào đối với sự phát triển bền vững của quê hương.
Cuối cùng, công tác tập huấn, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện sẽ được tiến hành nghiêm túc. Định kỳ hằng năm, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức hội nghị đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch, tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc bình xét công nhận danh hiệu tại cơ sở. Việc kịp thời biểu dương, khen thưởng các mô hình, cách làm hiệu quả, đồng thời thẳng thắn chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế, tồn tại sẽ là chìa khóa bảo đảm cho phong trào xây dựng “Tộc văn hóa” tại Thành phố Đà Nẵng đạt được hiệu quả thực chất, chiều sâu và có sức sống lâu bền trong đời sống nhân dân.
