Ban Quản lý Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn cho biết, các chuyên gia của Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) vừa có chuyến làm việc tại Khu đền tháp Thánh địa Mỹ Sơn nhằm trao đổi về công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Chăm. Một trong những nội dung quan trọng được hai bên thống nhất là EFEO sẽ hỗ trợ dịch thuật hệ thống văn bia Chăm tại Mỹ Sơn, hướng tới xây dựng hồ sơ đề cử văn khắc, văn bia Chăm trở thành Di sản Tư liệu Thế giới.
Theo Ban Quản lý Mỹ Sơn, việc hợp tác với EFEO không chỉ góp phần thúc đẩy nghiên cứu khoa học mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nhiều nguồn tư liệu quý liên quan đến quá trình người Pháp nghiên cứu và trùng tu khu đền tháp trong giai đoạn trước đây. Hai bên cũng đề xuất ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm tăng cường phối hợp trong các hoạt động chuyên môn như nghiên cứu, bảo tồn và đào tạo nhân lực.
Đoàn công tác EFEO làm việc tại Mỹ Sơn. Nguồn: M.S
Trước đó, Ban Quản lý Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn đã tiến hành khảo sát sơ bộ hệ thống văn khắc, văn bia hiện còn tại khu di sản. Đợt khảo sát tập trung ghi nhận vị trí, chất liệu, kích thước, mức độ nguyên vẹn và tình trạng bảo tồn của từng hiện vật, đồng thời đối chiếu với các tư liệu nghiên cứu trước đây để phục vụ công tác thống kê và xây dựng hồ sơ khoa học.
Theo các nhà nghiên cứu, hệ thống văn bia Chăm tại Mỹ Sơn là nguồn di sản tư liệu đặc biệt quý giá, gồm nhiều bia đá khắc chữ Phạn và chữ Chăm cổ. Không chỉ mang giá trị lịch sử và văn hóa, các văn bia còn cung cấp nguồn sử liệu trực tiếp giúp làm sáng tỏ lịch sử hình thành, quá trình phát triển của Khu đền tháp Mỹ Sơn cũng như đời sống tôn giáo, chính trị và văn hóa của vương quốc Champa qua nhiều thời kỳ.
Từ cuối thế kỷ XIX, nhiều học giả Pháp đã tiến hành phát hiện, nghiên cứu và dịch thuật hệ thống văn bia này. Một số hiện vật quan trọng hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng để phục vụ công tác bảo tồn. Hiện nay, các nhà nghiên cứu trong nước tiếp tục phối hợp với các tổ chức quốc tế nhằm dịch thuật đầy đủ hệ thống văn khắc sang tiếng Việt và tiếng Anh.
Các cán bộ Phòng Bảo tồn Bảo tàng thuộc BQL Mỹ Sơn tiến hành khảo sát sơ bộ hệ thống văn khắc, văn bia tại Mỹ Sơn. Nguồn: M.S
Việc EFEO tham gia hỗ trợ dịch thuật được xem là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng hồ sơ khoa học cho hệ thống văn bia Chăm tại Mỹ Sơn. Trong thời gian tới, Ban Quản lý Mỹ Sơn sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động kiểm kê, số hóa và hoàn thiện cơ sở dữ liệu tư liệu, làm nền tảng để đề xuất công nhận hệ thống văn khắc, văn bia nơi đây là Di sản Tư liệu Thế giới.
