Không gian nghệ thuật tại "Vườn Ánh Sáng" (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Chương trình là thành quả từ sự phối hợp giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám và các cộng đồng nghệ nhân, làng nghề thủ công tiêu biểu trên cả nước. Đây được xem là nỗ lực cụ thể hóa chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, biến di sản thành nguồn lực nội sinh thúc đẩy sự phát triển của thủ đô.
Tại không gian Vườn Giám, công chúng được chiêm ngưỡng một bức tranh đa sắc về kỹ nghệ chế tác truyền thống. Sự hiện diện của hàng trăm tác phẩm đèn lồng thủ công đến từ những địa danh danh tiếng như: làng nghề mây tre đan Phú Vinh, làng đèn lồng Cao Viên (Hà Nội), nghệ nhân lọng đèn xứ Huế, hay các cơ sở đèn lồng từ Hội An và TP. Hồ Chí Minh đã tạo nên một cuộc hội tụ di sản.
Ảnh: Báo Văn Hoá
Mỗi tác phẩm trưng bày là một minh chứng cho sự kiên trì và tinh thần đổi mới của các nghệ nhân Việt Nam. Từ những chất liệu bản địa mộc mạc như nan tre, giấy dó, lụa hay cói Kim Sơn, qua bàn tay khéo léo và tư duy thẩm mỹ hiện đại, các giá trị truyền thống đã được tái hiện với một diện mạo mới. Sự hội tụ này không chỉ tôn vinh kỹ thuật chế tác điêu luyện mà còn khẳng định sự kết nối bền chặt giữa các vùng văn hóa, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong tính đa dạng của bản sắc dân tộc.
Phát biểu tại lễ khai mạc, TS. Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của chương trình. Theo đó, ánh sáng tỏa ra từ những chiếc đèn lồng thủ công không đơn thuần phục vụ mục đích thị giác, mà là hình ảnh ẩn dụ cho ánh sáng của tri thức và đạo học – những giá trị cốt lõi đã được hun đúc qua gần một thiên niên kỷ lịch sử tại Quốc Tử Giám. Sự hiện diện của các nghệ nhân và làng nghề trên khắp mọi miền đất nước đã thắp sáng niềm tin, tạo nên sự kết nối và tiếp nối những giá trị truyền thống của dân tộc; đồng thời khơi dậy tinh thần sáng tạo và tri thức của người Việt Nam.
TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám phát biểu tại lễ khai mạc (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Trong không gian linh thiêng của khu di tích, các tác phẩm nghệ thuật đóng vai trò là nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại. Việc đặt những sản phẩm của làng nghề truyền thống vào trung tâm của không gian đạo học đã khơi dậy niềm tự hào về truyền thống hiếu học, đồng thời khẳng định vị thế của tầng lớp nghệ nhân trong việc giữ gìn hồn cốt của dân tộc. Ánh sáng tri thức, khi được soi rọi qua lăng kính nghệ thuật, trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ hướng con người tới những giá trị chân – thiện – mỹ.
“Vườn Ánh sáng” gửi gắm thông điệp sâu sắc về trách nhiệm của cộng đồng đối với di sản. Việc kết hợp giữa nghệ thuật sắp đặt đương đại và không gian di sản quốc gia đặc biệt là một hướng đi đúng đắn, giúp các giá trị truyền thống không bị tách rời khỏi dòng chảy của thời đại. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong việc giáo dục và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, giúp họ nhận thức rõ vai trò của mình trong việc tiếp nối và phát huy các giá trị văn hóa tổ tiên.
Chương trình không chỉ dừng lại ở việc trưng bày mà còn mở ra không gian tương tác, giúp công chúng tiếp cận di sản một cách trực diện và có chiều sâu. Qua đó, ý thức gìn giữ nghề truyền thống và tình yêu đối với di sản văn hóa được nuôi dưỡng một cách tự nhiên và bền vững.
"Vườn Ánh sáng" mang đến cho công chúng một không gian trải nghiệm độc đáo (Ảnh: VietNamNet)
“Vườn Ánh sáng” nằm trong dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám đã chứng minh rằng di sản văn ha chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong mối quan hệ tương hỗ với sự sáng tạo của con người đương đại. Đây là một dấu mốc quan trọng, khẳng định vị thế của Văn Miếu – Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích lịch sử, mà còn là một trung tâm văn hóa sáng tạo, nơi tri thức và nghệ thuật luôn được trân trọng và tỏa sáng.
Không gian “Vườn Ánh sáng” sẽ tiếp tục phục vụ công chúng đến hết ngày 19/4. Đây là cơ hội để người dân và du khách cùng chiêm nghiệm, thấu cảm những giá trị văn hóa tinh hoa của dân tộc trong một không gian nghệ thuật trang trọng và giàu ý nghĩa.
