Tết Nguyên Tiêu Chợ Lớn: Bức tranh di sản rực rỡ giữa lòng đô thị

1

Đoàn diễu hành lễ hội Nguyên Tiêu (Ảnh: VN Express)

Từ tờ mờ sáng, các tuyến phố quanh khu vực Chợ Lớn đã rục rịch chuyển mình. Tâm điểm của chú ý đổ dồn về phía Hội quán Nghĩa An – ngôi miếu cổ có tuổi đời hơn hai thế kỷ. Đúng 9 giờ sáng, đoàn diễu hành nghinh Ông Quan Thánh Đế Quân bắt đầu xuất hành từ đường Lão Tử, tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục và lộng lẫy.

Dẫn đầu đoàn rước là hình tượng Quan Công – biểu tượng của lòng trung nghĩa, theo sau là những nhân vật bước ra từ điển tích: những tiên nữ thanh tao, Thần Tài hớn hở, quân lính oai nghiêm và những chú ngựa Xích Thố rực rỡ. Không chỉ là một cuộc diễu hành đường phố, đây là sự tái hiện sinh động dòng chảy văn hóa của cộng đồng người Hoa tại Nam Bộ qua nhiều thế hệ.
 

2

Tượng thờ Quan Công được hơn 10 người rước từ Hội quán Nghĩa An để người dân chiêm bái. Tượng cao khoảng một mét,
đặt trên ghế sơn son thếp vàng, có tuổi đời hàng trăm năm. (Ảnh: VN Express)

Một nét đặc sắc khiến lễ hội năm nay trở nên ý nghĩa hơn chính là hành trình kết nối. Đoàn diễu hành lần lượt đi qua 6 hội quán tiêu biểu gồm: Sùng Chính, Hải Nam, Nhị Phủ, Hà Chương, Ôn Lăng và Tuệ Thành. Tại mỗi điểm dừng chân, các vị trưởng hội quán thực hiện nghi thức dâng hương, cung kính đón tượng Quan Công đi qua và trao những bao lì xì đỏ thắm cho đoàn diễu hành. Nghi lễ ấy không chỉ mang ý nghĩa cầu may, mà còn là sợi dây thắt chặt tình đoàn kết, sự tương trợ giữa các bang hội – nét đặc trưng văn hóa đã giúp cộng đồng người Hoa bền bỉ phát triển suốt hàng trăm năm qua.

Ông Trần Em, Trưởng hội quán Nghĩa An, cho biết trước đây, lễ vía thường tổ chức quy mô nội bộ, từ năm 2023, lễ diễu hành được mở rộng với mong muốn bảo tồn và giúp người dân, du khách hiểu hơn về giá trị di sản này.
 

3

Ảnh: VN Express

Dọc hai bên đường, người già, trẻ nhỏ đứng chật kín. Những ánh mắt trẻ thơ háo hức nhìn theo từng điệu múa lân – sư – rồng trong khi những người lớn tuổi thành kính chắp tay khi đoàn rước đi ngang. Tiếng trống lân không chỉ để khuấy động không khí, mà theo quan niệm dân gian, đó là âm thanh xua đuổi điều rủi, đón lấy vận may.
 

4

Hàng nghìn người dân và du khách đã đổ ra đường để chiêm ngưỡng đoàn diễu hành rước tượng Quan Công – phân cảnh
rực rỡ trong bức tranh Lễ hội Nguyên Tiêu của cộng đồng người Hoa (Ảnh: Trần Nhật Linh)

Nghi thức rước tượng năm nay mang đậm ý nghĩa cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an. Trong làn khói nhang trầm mặc tại các hội quán, mỗi người dân đến dâng hương, xin chữ đều gửi gắm một ước vọng riêng, tựu trung lại chính là niềm tin vào một năm mới hanh thông, an lạc.

Được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2020, Lễ hội Nguyên Tiêu tại Chợ Lớn là một nét di sản sống động, nơi các giá trị lịch sử và nghệ thuật dân gian hòa quyện nhịp nhàng vào hơi thở của một đô thị hiện đại. Chợ Lớn mỗi dịp Rằm tháng Giêng không chỉ rộn ràng bởi thanh âm, mà còn đẹp bởi những giá trị tinh thần được vun bắp qua bao đời, tạo nên một bản sắc văn hóa không thể bị hòa lẫn giữa lòng thành phố.