Đây là nhận định được bà Hà Thị Mỹ Hạnh, Chủ tịch Chi hội Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Cộng đồng Toàn diện, đưa ra tại chương trình "Vì giấc ngủ khỏe: Nâng cao chất lượng sống cộng đồng". Bà nhấn mạnh rằng, khi giấc ngủ bị "đánh cắp" bởi thói quen thiếu lành mạnh và áp lực công việc, hậu quả không chỉ dừng lại ở sự mệt mỏi mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Những Con Số "Biết Nói" Về Giấc Ngủ
PGS.TS Nguyễn Như Vinh, Phó Chủ tịch Hội Bác sĩ Gia đình TP.HCM kiêm Trưởng khoa Thăm dò Chức năng Hô hấp tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, khẳng định giấc ngủ đóng vai trò sinh học thiết yếu, không thể thay thế. Ông trích dẫn dữ liệu từ CDC cho thấy khoảng 1/3 dân số thế giới chưa ngủ đủ giấc, và tình hình tại Việt Nam cũng không kém phần nghiêm trọng dù chưa có thống kê quy mô lớn.
"Chúng ta dành 1/3 cuộc đời để ngủ. Đây không phải là thời gian lãng phí mà là lúc cơ thể thư giãn, tái tạo năng lượng và củng cố trí nhớ. Với trẻ em, giấc ngủ giúp ghi nhớ bài học; với người lớn, nó đảm bảo 100% năng lượng cho ngày làm việc," PGS Vinh phân tích.
Theo ông, hai nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất là người cao tuổi và người trưởng thành. Người già thường thay đổi nhịp sinh học, ngủ sớm và thức dậy lúc 2-3 giờ sáng, dẫn đến hệ miễn dịch suy yếu nhanh chóng. "Những người ngủ ít dễ mắc cảm cúm, nhiễm trùng, thậm chí đột quỵ hay nhồi máu cơ tim – thường xảy ra gần sáng và liên quan đến ngáy ngủ hoặc ngưng thở," ông cảnh báo.
Nhiều người ban ngày mệt mỏi, uể oải vì thói quen "không chịu ngủ" đúng giờ vào ban đêm. (Ảnh: internet)
Với giới trẻ và trung niên, vấn đề nằm ở việc "không chịu ngủ" do bận rộn ban ngày và lạm dụng thiết bị điện tử ban đêm. Gen Z đang ngủ ít hơn và sai giờ, tăng nguy cơ tai nạn lao động, giao thông do thiếu minh mẫn. Nam giới văn phòng còn đối mặt với béo phì, gây ngưng thở khi ngủ, ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân và hạnh phúc gia đình.
Sai Lầm Phổ Biến Và Cách Tiếp Cận Hiện Đại
TS.BS Trần Đức Sĩ, Trưởng Phòng khám Thần kinh – Y học Giấc ngủ tại Phòng khám Đa khoa Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết tỷ lệ bệnh nhân khám rối loạn giấc ngủ đang tăng đột biến. Tuy nhiên, nhận thức cộng đồng vẫn tồn tại nhiều sai lầm.
"Nhiều người nghĩ mất ngủ chỉ cần uống thuốc, nhưng y học hiện đại đòi hỏi điều trị đa mô thức, cá nhân hóa. Chúng tôi phải tìm căn nguyên từ stress, lo âu, trầm cảm đến vấn đề thực thể như hô hấp hay tim mạch," TS Sĩ chia sẻ.
Ông chỉ ra các quan niệm sai lệch như coi ngáy ngủ là "ngủ ngon", hay quy mất ngủ về "thiếu máu não" hoặc thoái hóa đốt sống cổ, dẫn đến tự ý điều trị dân gian mà bỏ qua ngưng thở khi ngủ – một dấu hiệu nguy hiểm.
Tổn Thất Kinh Tế Từ Việc Thiếu Ngủ
Từ góc nhìn quản trị, ông Trần Thiên Long, Phó Chủ tịch Liên chi hội Bất động sản và Công nghiệp Việt Nam, chỉ ra rằng Việt Nam chưa có thống kê chính thức về tổn thất kinh tế do thiếu ngủ, và doanh nghiệp thường coi đây là việc cá nhân.
Ông phân tích ba vấn đề chính: nghỉ việc đột xuất do mệt mỏi, "hiện diện nhưng không làm việc" với hiệu suất chỉ 70%, và tai nạn máy móc do thiếu tập trung. "Chúng ta có phúc lợi lương thưởng, bảo hiểm nhưng bỏ quên sức khỏe tinh thần và giấc ngủ. Tôi mong ngành y tế phối hợp tầm soát giấc ngủ tại khu công nghiệp để tăng năng suất thực chất," ông đề xuất.
Những Câu Chuyện Thực Tế: Giấc Ngủ Thay Đổi Cuộc Đời
PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, minh họa qua ba trường hợp thực tế. Một học sinh thường ngủ gật do thức khuya và hàm hẹp gây ngáy; sau chỉnh nha và điều chỉnh giờ ngủ, em cải thiện trí nhớ và học tập.
Trường hợp thứ hai là tài xế xe ôm nặng hơn 100kg, tai nạn do ngủ gục. Sau dùng máy CPAP chữa ngưng thở, ông tỉnh táo, tăng thu nhập.
Cuối cùng, một vị bí thư thường mệt mỏi trong họp muộn. Sau điều trị, ông lấy lại sự sắc bén trong thương thảo.
Qua đó, PGS Bảo nhấn mạnh giấc ngủ giúp phục hồi thể chất, tinh thần, nội tiết và miễn dịch. "Giúp người bệnh ngủ tốt là đầu tư hiệu quả nhất cho sức khỏe tổng thể," ông kết luận.
Chương trình "Vì giấc ngủ khỏe" kêu gọi cộng đồng nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen để bảo vệ "kho báu" giấc ngủ – nền tảng cho một cuộc sống khỏe mạnh và hiệu quả.
