Kéo dài từ tháng 3 đến tháng 11/2026, các hoạt động kỷ niệm được định hướng nhằm tập trung làm rõ vai trò của Quốc Tử Giám với tư cách là trung tâm đào tạo nhân tài quốc gia qua các triều đại. Đây là dịp để Thủ đô khẳng định truyền thống trọng dụng hiền tài chính là bản sắc văn hiến cốt lõi. Tâm điểm của chuỗi hoạt động là lễ tri ân các danh nhân văn hóa, nhà giáo tiêu biểu, đặc biệt là hình tượng người thầy mẫu mực Chu Văn An cùng những trí thức kiệt xuất như Ngô Sĩ Liên, Thân Nhân Trung, Lê Quý Đôn.
Sự tiếp nối giữa truyền thống và hiện đại sẽ được khắc họa rõ nét thông qua lễ vinh danh đội ngũ trí thức, nhà khoa học và chuyên gia tiêu biểu của Thủ đô vào tháng 10/2026. Hoạt động này nhằm khẳng định lực lượng trí thức hôm nay chính là những hiền tài đang viết tiếp trang sử vẻ vang trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa và đổi mới sáng tạo.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật)
Điểm nhấn mang tính bước ngoặt trong kỳ kỷ niệm này chính là việc ứng dụng chuyển đổi số toàn diện tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Hà Nội triển khai dự án độc lập về hạ tầng và quản trị thông minh với cơ chế đặc thù để đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế. Toàn bộ các đơn nguyên kiến trúc và hệ thống 82 tấm bia tiến sĩ sẽ được tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong các hoạt động quảng bá, giới thiệu giá trị.
Thủ đô sẽ chính thức ra mắt nền tảng số chuyên biệt mang tên “Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Không gian Di sản tương tác số”. Tại đây, công chúng sẽ được trải nghiệm các giải pháp công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế tăng cường (AR) và mã hóa dữ liệu. Du lịch số không chỉ cung cấp thông tin cho khách tham quan một cách sinh động mà còn xây dựng những bộ phim tư liệu theo lối kể chuyện hiện đại, biến những bài học lịch sử khô khan thành những trải nghiệm văn hóa đầy lôi cuốn.
Ứng dụng công nghệ trình diễn ánh sáng tại hoạt động kỷ niệm (Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật)
Vượt ra khỏi phạm vi quốc gia, các hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập di tích Quốc Tử Giám còn có sự đồng hành của tổ chức UNESCO và các đại học lâu đời trên thế giới. Từ tháng 6 đến tháng 10/2026, hàng loạt hội thảo, tọa đàm và triển lãm chuyên đề về danh nhân, về giá trị của bia tiến sĩ sẽ được tổ chức với sự tham gia của các chuyên gia, học giả nước ngoài, góp phần lan tỏa giá trị quốc học Việt Nam ra toàn cầu.
Đối với thế hệ tương lai, chương trình giáo dục truyền thống và cuộc thi tìm hiểu về Quốc Tử Giám dành cho học sinh Thủ đô sẽ được tổ chức theo hình thức trực tuyến kết hợp trực tiếp. Các hoạt động tương tác, xuất bản sách và triển lãm nghệ thuật hướng tới việc bồi đắp lòng tự hào dân tộc, tinh thần tôn sư trọng đạo cho học sinh, sinh viên, để các em hiểu rằng mình chính là những hiền tài tiềm năng của đất nước.
Lễ rước kiệu tôn vinh Đạo học của thầy đồ, môn sinh Nhân Mỹ học đường (Ảnh: Báo Văn Hoá)
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động lễ hội, kế hoạch lần này còn hướng tới mục tiêu quản trị bền vững. Hà Nội tập trung xây dựng Đề án tổng thể bảo tồn, phát huy và tái thiết không gian văn hiến Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong tổng thể quy hoạch Thủ đô. Tầm nhìn dài hạn không chỉ dừng lại ở cột mốc năm 2026 mà còn hướng tới kỷ niệm 1000 năm thành lập Quốc Tử Giám vào năm 2076.
Các hạng mục phụ trợ, hệ thống chiếu sáng, thoát nước và an ninh đang được khẩn trương chỉnh trang bằng những thủ tục đặc thù nhanh nhất. Đặc biệt, Đề án Trung tâm công nghiệp văn hóa hồ Văn và việc thành lập Quỹ Khuê Văn Các trước tháng 11/2026 được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn lực nội sinh để di sản tự nuôi sống và phát triển trong dòng chảy kinh tế sáng tạo.
Lễ kỷ niệm trọng thể 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào lúc 19 giờ 30 phút, ngày 14/11/2026 tại không gian di tích. Sự kiện này sẽ là lời khẳng định mạnh mẽ về sức sống bền bỉ của nền giáo dục Việt Nam, nơi truyền thống hiếu học luôn được trân trọng như một tài sản quốc gia vô giá, làm tiền đề vững chắc cho kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Với sự chuẩn bị bài bản và tinh thần đổi mới, kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám hứa hẹn sẽ tạo nên một dấu ấn văn hóa rực rỡ, khẳng định vị thế của Hà Nội là Thủ đô của lương tri, hòa bình và khát vọng sáng tạo.
